ਵਿਸਤਾਰ
ਡਾਓਨਲੋਡ Docx
ਹੋਰ ਪੜੋ
ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਮ ਸਤਿਗੁਰੂ ਚਿੰਗ ਹਾਈ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਿਮਰ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਹਿ-ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਸ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਦੀ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਸਤਿਗੁਰੂ ਚਿੰਗ ਹਾਈ ਜੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੱਚੇ ਸਵੈ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਹਿ-ਨਿਵਾਸੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ, ਇਹ ਇਕ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪਰਮ ਸਤਿਗੁਰੂ ਚਿੰਗ ਹਾਈ ਜੀ (ਵੀਗਨ) ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ" ਵਿੱਚੋਂ "ਭਾਗ 1: ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ: ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਕਦਰ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗ 1: ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਮੇਰਾ ਘਰ (ਨਹਾ ਤੋਏ) "ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਘਰ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹਵਾ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਘਾਹ ਇੰਨਾ ਹਰਾ ਹਵਾ ਨੂੰ ਅਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਪਾਈਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸੰਦਰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਚ ਲਈ ਮਨਮੋਹਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਤਿਤਲੀਆਂ ਮਸਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕੋਮਲ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਗੁਲਾਬੀ, ਪੀਲੇ, ਲਾਲ, ਜਾਮਨੀ, ਆੜੂ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਓ, ਇੰਨਾ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ, ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਸਵਰਗਾਂ ਤੱਕ! ਹਰੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੰਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਇਕ ਗੀਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੁਰ ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਇੱਕ ਗਲੇ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਦੀਕੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੁਪਨਮਈ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਟਿਡੀਆਂ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਯਾਦ ਲਈ ਗੁਣ-ਗੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਕੈਨਰੀ(ਪੀਲੇ)-ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖਿੜਕੀ 'ਤੇ ਕਢਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਗਰਮ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਬੱਦਲ ਸਵਾਗਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲਦੇ ਹਨ! ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਵੀਣਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸੰਗੀਤਕ ਤਾਰ ਵੱਜਾਓ ਆਤਮਾ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਪਰ ਨੂੰ ਉੱਡਦੀ ਹੈ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟਰਾ ਲਾ ਲਾ ਫਾ ਲਾ ਫਾ ਲਾ ਲਾ ਟਰਾ ਲਾ ਟਰਾ ਲਾ ਲਾ ਫਾ ਲਾ ਫਾ ਲਾ ਲਾ ਟਰਾ ਲਾ।" ਉਦਰੇਵੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ (ਹਾ ਨੋਹ) "ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਪੋਇਨਸੀਆਨਾ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਸੈਰ ਕਰਨਾ ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਪਲ 'ਤੇ ਲਟਕਣਾ, ਹਾਏ! ਅੱਧੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਅੱਧੀ ਵਿਦਾਈ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੁਲਾਬੀ ਫੁੱਲ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ! ਵਿਦਾਇਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੂੜ-ਭਰੀਆਂ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਟਿਡੀਆਂ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਸਾਡੀ ਦਿਲੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੇ ਦੁਖ ਵਾਂਗ। ਤੁਸੀਂ ਉਪਜਾਊ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੇ-ਹਰੇ ਪਾਣੀਆਂ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਜਾਣੂਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੀ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਕਸਾਵਾ ਹਨ। ਭਰਾ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਨੀਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੇਤ ਦੇ ਪਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਿਲੋ ਦੇ ਰੁੱਖ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਸੁਰੀਲਾ ਗੀਤ ਬੁਣਦੇ ਹਨ ਭੈਣ ਦੀ ਕਾਰ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਬੱਦਲ ਇੱਕ ਮਨਮੋਹਕ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ... ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਧੂੜ-ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਧੁੱਪ ਦੇ ਮੱਧਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਰਝਾ-ਰਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਨਿੱਘੇ ਗਲੇ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਛਾਂਦਾਰ ਛੱਤ ਹੇਠ ਸੈਰ ਕਰਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਾਡੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਨਾ ਭੁੱਲਣਾ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਵਾ ਲਾਲ ਪੌਇਨਸੀਆਨਾ ਨੂੰ ਕੰਧਾਂ ਦੁਆਲੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ... ਉਜਾੜ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਾਂਗ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਤਾਂਘ, ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤਾਂਘ ਇੱਕ ਸਦੀ ਵਾਂਗ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ!” ਇੱਕ ਦਿਨ (ਮੋਟ ਨਗੇਅ) "ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਬੱਸ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਯਾਦ ਦਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੌਲ। ਗੁਲਾਬੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਘਰ, ਉੱਥੇ ਲਾਲ-ਟਾਇਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੱਤ ਗੁਲਾਬੀ ਸੇਬਾਂ ਅਤੇ ਅੰਬਾਂ ਨੇ ਵਿਹੜੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਧੱਬੇਦਾਰ ਕੁੱਤਾ ਬੱਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੀਂਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪੂਛ ਪੱਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਲਾਲ ਧੂੜ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਉੱਠ ਰਹੀ ਸੀ ਦੂਰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਗ ਧੁੰਦਲਾ... ਬੁੱਢੀਆਂ ਮੱਝਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਹੈਰਾਨ ਸੜਕ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅਮੀਰ ਖਿਤਿਜੀ ਖੇਤ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੰਨੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਾਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ। ਭੂਰੇ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪੀਲੇ-ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਇੱਕ ਇੰਨੀ ਭਾਰੀ ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ। ਚਾਂਦੀ ਰੰਗ ਦੇ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਟੀਸੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ! ਸੈਂਕੜੇ ਅਲਪਾਈਨ ਫੁੱਲ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਗੁਲਾਬੀ ਆਰਕਿਡ ਅਤੇ ਵਾਇਲੇਟ ਮਰਟਲਸ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਘਾਟ ਦੇ ਪਾਰ ਗਏ ਖਿਲੰਦੜੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਲ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਜਲ-ਲਿਲੀਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਪੂਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਾਈਸਿੰਥ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਤੈਰਦੇ ਸਨ... ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਬੱਸ ਰੁਕਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੋਸਤਾਨਾ ਵਿਕਰੇਤਾ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚਾਉਂਦੇ ਸਨ ਤਾਜ਼ੇ ਕੇਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਟੈਂਜਰੀਨ ਅਤੇ ਕਰੰਚੀ ਅੰਬਰੇਲਾ, ਲੀਕਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ! ਤਲੇ-ਹੋਏ ਡੋਨਟਸ ਅਤੇ ਗਲੂਟਿਨਸ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਕੇਕ ਭਾਫ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਭੁੰਨੀ-ਹੋਈ ਮੂੰਗਫਲੀ ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਇੰਨੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ, ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੌਸਮ! ਕਈ ਤਕੜੇ ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਸਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੀੜ ਲਗਾਈ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ਉਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਬੱਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ ਯਾਤਰੀ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉਚੀ ਹੋ ਗਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਾਰੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ! ਬੱਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਏ ਡਰਾਈਵਰ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਦੂਜਾ ਪੁਲ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਲੱਤ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ! ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਅਣਜੰਮਿਆ ਬੱਚਾ ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਹਾਸਦੇ ਹੋਏ ਦੋ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਗਏ! ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਸਾਰੇ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਪਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਂਡਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?!... ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਬਚੇ-ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਟਪਕਦੀ ਰਹੀ ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ!..."











