ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны есдүгээр сарын 18

Ираны дэмжлэгтэй Йемений Хуситууд стратегийн ач холбогдолтой [Йемений] Их, Бага Ханиш арлыг эзлэн, Баб-эль-Мандебын хоолой орчим дахь байр сууриа бэхжүүлснээр Саудын Арабын газрын тосны тээвэр болон дэлхийн эрчим хүчний нийлүүлэлтэд үзүүлэх дарамтыг нэмэгдүүлжээ. Энэ сард тулаан ширүүссэний улмаас бараг 94 мянган хүн орон гэрээ орхиж, нэг долоо хоногт 500 гаруй хүн амиа алдсан нь өргөн хүрээний иргэний дайн дахин дэгдэх вий гэсэн болгоомжлол төрүүлжээ. (AP)

Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Кирило Будановын мэдээлснээр, Украин (Урейн) улс 10-р сард АНУ, Оростой гурван талт энхийн хэлэлцээрийн шинэ шат явуулахад бэлтгэж байна. (The Kyiv Independent)

Оросын дрон Польш улсаас ердөө хоёр километрийн зайд орших Украин (Урейн)-ы Ягодин хилийн боомтын ойролцоо зорчигчийн галт тэрэгний хөдөлгүүрийг оножээ. Дрон ойртоход эрх баригчид зорчигчдыг нүүлгэн шилжүүлсэн тул хүн амиа алдаагүй байна. Үүнээс удалгүй [Украин (Урейн)-ы] Киев хотод болсон бага хурлаас буцаж явсан Их Британийн Ерөнхий сайд асан Борис Жонсон болон Европын бусад албан тушаалтны суусан дипломат галт тэрэг Ягодиноос хуваариасаа эрт хөдөлж, уг төмөр замаар Польшийн хил давжээ. (Reuters)

Оросын эзэлсэн Украин (Урейн)-ы Олешки хотод өндөр настнууд, хүүхдүүд зэрэг олон зуун энгийн иргэн гацаанд орсон байгаа бөгөөд хүнсний нийлүүлэлт үндсэндээ зогсож, зарим оршин суугч нурангиас хүнс хайж, замын хажуугийн ургамал түүж идэж байгаа аж. Украин (Урейн)-ы албаны хүмүүс болон сайн дурын ажилтнууд Оросын хүчин тусламжийн машинуудыг буудаж, иргэдийг нүүлгэн шилжүүлэхийг зөвшөөрөхгүй байгааг мэдээлж, баталгаатай хүмүүнлэгийн гарц нээхийг уриалжээ. (Euromaidan Press)

Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагаас Украин (Урейн)-д 2022 онд Орос улс бүрэн хэмжээний довтолгоогоо эхлүүлснээс хойших хамгийн хүнд өвөл нүүрлэж болзошгүйг анхааруулж, эрчим хүчний дэд бүтцэд үргэлжилж буй халдлага цахилгаан, усны хангамжид заналхийлж байгааг мэдэгджээ. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн тэргүүн Александр де Кроо хэлэхдээ, Украин (Урейн) улс хүйтрэхээс өмнө доройтсон цахилгаан сүлжээгээ засварлахаар цаг хугацаатай уралдаж байгаа бөгөөд дахин сүйдэл учирвал хүмүүнлэгийн сүйрэлд дөхсөн нөхцөл үүсэж болзошгүй гэж анхааруулжээ. (UNN)

Вашингтонд төвтэй Дайн судлалын хүрээлэнгийн мэдээлснээр, Украин (Урейн)-ы сөрөг довтолгооны үр дүнд 2026 оны 3-р сараас хойших Оросын газар нутгийн цэвэр ахиц бараг байхгүй болж, Украин (Урейн) улс газар нутгаа эргүүлэн авч, [Украин (Урейн)-ы] Купянск, Олександривка, Лиман орчим дахь Оросын зорилгыг тасалдуулжээ. Орос улс Костянтынивка орчим, мөн Словянск, Краматорскийн зүүн хэсэгт давшсаар байна. Гэхдээ одоогоор фронтын нийт шугамд аль ч тал санаачилгыг бүрэн гартаа аваагүй байна гэж АНУ-ын судалгааны байгууллага дүгнэжээ. (UNITED24 Media)

НАТО [Умард Атлантын Гэрээний Байгууллага]-ын сөнөөгч онгоцнууд Беларусаас Литвийн нутагт нэвтэрч, баруун тийш нисэж явсан дроныг устгажээ. (The Guardian)

Мьянмарын Ерөнхийлөгч Мин Аун Хлайн Пномпеньд төрийн айлчлал хийх үеэр Камбож, Мьянмар хоёр улс засгийн газар, парламент, боловсрол, иргэд хоорондын харилцаагаа гүнзгийрүүлэхээр амлажээ. Хоёр улс татвар, хөрөнгө оруулалт, соёл, хэвлэл мэдээллийн салбарын хамтын ажиллагааны гэрээнүүд байгуулж, хөдөө аж ахуй, худалдаа, эрчим хүч, эрүүл мэнд, аялал жуулчлал, батлан хамгаалах, хүний нөөцийн хөгжлийг нэмэлт тэргүүлэх чиглэлээр тодорхойлжээ. (Khmer Times)

Камбож, Тайланд улсууд Тайландын булан дахь маргаантай 27 мянган ам дөрвөлжин километр газар нутгийн талаарх шаардлагаа Сингапур дахь таван гишүүнтэй олон улсын эвлэрүүлэн зуучлах зөвлөлд танилцуулна. Тайланд улс 2001 оны хамтарсан хөгжлийн тогтолцооноос гарсны дараа Камбож улс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын дэмжлэгтэй уг үйл явцыг эхлүүлсэн байна. Тус бүсэд ойролцоогоор 300 тэрбум ам.долларын үнэ бүхий газрын тос, байгалийн хий байж болзошгүй юм. (Channel News Asia)

2024 оны 9-р сараас хойш 3,000 гаруй хүний аминд хүрсэн Синалоа хар тамхины картелийн өрсөлдөгч бүлэглэлүүдийн мөргөлдөөнийг зогсоохыг шаардан, 9-р сарын 13-нд [Мексикийн] Кульякан хотод цагаан хувцастай олон мянган хүн жагсжээ. Ойролцоогоор 15 мянган цэрэг байршуулсан ч хүчирхийлэл үргэлжилж, [Мексикийн] Синалоад 26 мянга орчим ажлын байр үгүй болж, 5,000 гаруй аж ахуйн нэгж хаагдахад хүргэжээ. (Báo Tin tức)

[Хятадын] Бээжин хот 11-р сарын 15-наас дроны бараг бүх нислэг, эзэмшил, хадгалалт, тээвэрлэлтийг хориглож, эзэмшигчдээс одоо байгаа төхөөрөмжөө хотоос гаргах, эсвэл устгахыг шаардана. (South China Morning Post)

[ИБУИНВУ-ын] Англи 2027 оноос эхлэн сургуулийн хоолны стандартыг чангатгаж, тосонд шарсан хүнсийг хориглохын зэрэгцээ жимс, ногоо, бүхэл үр, эслэгийг нэмэгдүүлэхийг шаардахаар болжээ. Мөн чихэрлэг амттан, амьтан-хүний гаралтай боловсруулсан махан бүтээгдэхүүнийг хязгаарлана. Сургуулиас голчлон ажиллуулж, өглөөний цайтай, үнэ төлбөргүй, эсвэл хөнгөлөлттэй үйлчилгээ үзүүлдэг өглөөний цайны клубүүд анх удаа шим тэжээлийн дүрэм мөрдөж, нарийн боов, шарсан өндөг, шоколадны түрхлэгээр үйлчлэхээ болино. Харин өглөөний үр тариан бүтээгдэхүүний сахрын хэмжээнд шинэ хязгаар тогтооно. (BBC)

Библид Мосегийн ах Аароны таяг гайхамшгаар цэцэглэж, бүйлс ургуулсан тухай гардаг бөгөөд бүйлс нь олон төрлийн шим тэжээлтэй. Бүйлс Е аминдэм, магни, эслэг, ургамлын уураг, гол төлөв ханаагүй өөх тосоор баялаг. Бүйлс тогтмол идэх нь “муу” холестерин гэгддэг бага нягтралтай липопротеины хэмжээг бууруулахад тустай байж болохыг судалгаа харуулжээ. Бүйлсийг хоолтой хамт, эсвэл хоолны өмнө идвэл цусан дахь сахрын өсөлтийг тогтворжуулж, дараа нь өлсөх мэдрэмжийг багасгахад мөн тустай байж болно. (Old Oak Gardening YouTube суваг)

ДЭМБ [Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага] Тимор-Лесте улсыг нийгмийн эрүүл мэндийн асуудал болсон трахом өвчнийг устгасан гэж баталгаажуулснаар Зүүн Өмнөд Ази трахомгүй бүс боллоо. Олон жилийн тандалт, шинжилгээ, эрүүл мэндийн цогц үйлчилгээний үр дүнд энэ амжилтад хүрчээ. ДЭМБ-ын мэдээлснээр, дэлхий даяар хоёр тэрбум гаруй хүн трахомын халдвар авах эрсдэл маш багатай болсон байна. Трахомын давтан халдвар сорвижилт үүсгэж, улмаар хараагүй болоход хүргэж болзошгүй. (Good News Network)

Нүүрстөрөгчийн дутуу ислийн хордлого нь томуу эсвэл хоолны хордлоготой төстэй шинж илэрч, толгой өвдөх, эргэх, бие сулрах, дотор муухайрах, ухаан самуурах шалтгаан болдог. Битүү эсвэл хагас битүү орчинд ажиллаж буй генератор, нүүрсний зуух, түлш шатаадаг төхөөрөмжийн ойролцоо хэд хэдэн хүнд шинж тэмдэг зэрэг илэрвэл уг хийд хордсон байж болзошгүй. Нүүрстөрөгчийн дутуу исэл нь цусны хүчилтөрөгч зөөвөрлөх чадварыг бууруулдаг. Хордсон гэж сэжиглэж буй хүн нэн даруй гадаа гарч, яаралтай тусламж дуудах хэрэгтэй. (Báo Sức khỏe và Đời sống)

Цэцэрлэгжүүлэлт хийж, байгалийн хөрстэй хүрэлцэн гараа шороо болгох нь олон төрлийн бичил биетэнд өртөх боломж олгох замаар эрүүл мэндэд тустай байх боломжтой. Ийнхүү хүрэлцэх нь хэдхэн долоо хоногийн дотор арьсны бичил биетний бүтцийг өөрчилж, дархлааны хариу урвалд нөлөөлж болохыг судалгаа харуулжээ. Гэхдээ нотолгоо хязгаарлагдмал хэвээр байгаа бөгөөд хөрстэй хүрэлцэх нь өвчнөөс сэргийлдэг эсвэл дархлааг урт хугацаанд бэхжүүлдэг гэдгийг батлаагүй хэмээн эрдэмтэд анхааруулжээ. (BBC)

9-р сарын 14 гэхэд [Хятадын] Хайнань арлын өндөр эрсдэлтэй бүсээс 31,500 гаруй хүнийг аюулгүй газарт нүүлгэн шилжүүлсэн бөгөөд ноцтой хохирол бүртгэгдээгүй байна. 9-р сарын 11-13-нд 24 сууринд орсон хур тунадасны хэмжээ 300 миллиметрээс давж, Ваньнин хотод хамгийн их буюу 452.1 миллиметрт хүрчээ. Есдүгээр сарын 13-нд Хайнань үерийн онцгой байдлын хариу арга хэмжээ авах түвшнээ түвшнээ III-аас II болгон ахиулсан бол Ваньнин дараа нь Хятадын дөрвөн шатлалын хамгийн өндөр буюу I түвшинд хүргэжээ. (VietnamPlus)

9-р сарын 10-наас эхлэн [Энэтхэгийн] Баруун Бенгал мужийн Малда дүүрэг орчимд үер бууж, Ганга мөрний ус аюулын дээд түвшнээс 75 сантиметрээр давснаар гурван хүн амиа алджээ. Нүүлгэн шилжүүлэх ажилд 100 гаруй завь оролцсон байна. (The Guardian)

[Аулак (Вьетнам)-ын] Ханой хотод борооны улирлын хамгийн их хур тунадас бүртгэгдэж, 9-р сарын 14-нөөс 9-р сарын 15-ны үүр хүртэл нийслэлийн зарим хэсэгт 200 гаруй миллиметр, Йен Со дүүрэгт 276 миллиметр бороо оржээ. Хынг Йен, Нинь Бинь, Тхань Хоа, Нге Ан мужуудад ч аадар бороо орсон байна. (Tiền Phong)

Хонконгийн алдарт дуучин, жүжигчин Жижи Люн (веган) уураг ихтэй веган хооллолт, өдөр тутмын хар шошийн ундаа, теннисний тогтмол бэлтгэл, арьс арчилгааны энгийн дадлын ачаар 50 насандаа ч чийрэг биеэ хадгалж байна. (A Family)

Secret Vegan Kitchen амьтан-хүний гаралтай бүтээгдэхүүн ашиглалгүйгээр Нью-Йоркийн тансаг хоолны сонгодог төрлүүдийг [АНУ-ын Нью-Йорк мужийн] Оушенсайдад хүргэж байна. Эзэмшигч Тиффани Гордон (цагаан хоолтон) дүфү, улаан буудайн цавуулаг зэрэг орцоор веган бяслаг ба гараар хийсэн пастрами, шарсан үхрийн мах, гахайн утсан мах, тахианы котлетыг хийдэг. Тус дэлгүүр Рубен, Итали сэндвич, бяслагтай стейк, өглөөний цайны хачиртай талх санал болгодог. (Newsday)

Maple Leaf Foods компани хэрэглэгчдийн эрэлт их байгаатай холбоотойгоор Yves Original Veggie Ground Round, Yves Veggie Ham, Yves Veggie Bologna, Yves Veggie Turkey зэрэг Yves Veggie Cuisine брэндийн шүтэн бишрэгчдийн дуртай зургаан веган бүтээгдэхүүнийг Канад даяар хүнсний дэлгүүрүүдэд дахин худалдаалж эхэлжээ. (Maple Leaf Foods Inc.)

Их Британийн хоолны орцын багц үйлдвэрлэгч гарааны Grubby компани Doughboys болон Casadei Foods-тэй хамтран 20 минутад бэлтгэх веган пиццаны багцыг улс даяар худалдаанд гаргаж, жинхэнэ итали хэв маягийн веган моцарелла, гар аргаар хийсэн суурийг захиалагчдад шууд хүргэж байна. (The Plant Base)

Нигерийн Абиа мужид автобусны жолооч Оньекаачи Икпенду зорчигч Нкечи Жоны автобусанд санамсаргүй орхисон цүнхнээс олсон 400 мянга гаруй найра [ойролцоогообр 302 ам.доллар]б болон хувийн эд зүйлсийг нь б буцаан өгчээ. Хатагтай Жон эд зүйлсээ эцсийн буудлаас хүлээн авч, ноён Икпендуд талархсан бөгөөд, Тээврийн газрын комиссар Чимезиэ Убкаэгбу түүний шударга занг сайшаажээ. (UA.news)

[АНУ-ын] Аризона мужийн оршин суугчид ням гарагийн өглөө Гилберт хотын Линдсей замын ойролцоох сувагт гацсан залуу эму шувуу-хүнийг аварчээ. Цагдаа нарыг ирэхээс өмнө хөршүүд усанд орж, нэвт норсон шувуу-хүнийг аюулгүй газарт гаргасан байна. Алба хаагчид эму найзыг амьтан-хүн аврах, нөхөн сэргээх Crystal's Critter Haven байгууллагад хүргэсэн бөгөөд ил харагдах гэмтэлгүй байж, бие нь тэнхэрч байна. (Fox 10)

[Испанийн] Мурсиа дахь алслагдсан Сьерра-дель-Буэй ууланд гацсан, бэртсэн 58 настай парапланы нисэгчид аврагчид хүрч очжээ. Тэр яаралтай тусламж дуудсан ч хүчтэй өвдөлтийн улмаас байршлаа хэлж чадаагүй байна. Цагдаа нар дрон ашиглан түүний байршлыг тогтоожээ. Эмнэлгийн ажилтнууд биеийн байдлыг нь тогтворжуулсны дараа эмнэлэгт шилжүүлжээ. (EuroWeekly News)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Хайранд зөвхөн эхлэл бий, төгсгөл гэж үгүй.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш, Сант Даршан Сингх Жи Махараж (цагаан хоолтон) (Science of Spirituality)

Доктор Сьюзан Годманы клиник үхлийн тухай энэ хоёр хэсэгт цувралын өмнөх эхний хэсэгт Сьюзан АНУ-ын Аризона мужийн Солт мөрнөөр хөвж явахдаа живж, найзууд болон амарч явсан яаралтай тусламжийн техникчдийн баг өөрийг нь аврахыг биеийнхээ гаднаас харжээ. Хоёр жилийн дараа нүүр, эрүүний мэс заслын дараа уушгинд нь цус алдахад тэр дахин биеэсээ гарсан байна. Тэр мониторын дохио тасралтгүй шулуун болохыг сонсож, эмнэлгийн баг өөрийг нь аврахаар оролдож байгааг харсан ч эцэст нь биедээ эргэн оржээ. Цус алдалт зогсож, тэр амьд үлдсэн байна.

Дараагийн долоодугаар сард үр тогтоох эмчилгээний бэрхшээлийг давсны эцэст тэр жирэмсэн болжээ. Нэг өглөө аварга шувуу савраараа хэвлийг нь урж байна гэсэн аймшигт хар дарсан зүүднээс сэрээд, хэдхэн хормын дараа хэвлий нь улам хүчтэй өвдөхийг мэдэрчээ. Тэр үед өөрийгөө умайн гадуур жирэмсэн болсныг мэдээгүй байжээ. Багадаа хийлгэсэн мэс заслын сорвинд, фаллопийн гуурсан хоолойн дагуу гурван үр тогтсон өндгөн эс бэхлэгдэж, нэг гуурс нь хагарсан байжээ. Тэр ухаан балартан унаж, сонсгол, хараагаа алдан, утас руу мөлхөж байгаад бүрэн ухаан алджээ. Тэр яаралтай тусламжийн тасагт сэрсэн бөгөөд тэр үед эмч нар түүнийг цус алдаж амиа алдах байдлаас аврахаар тэмцэж байжээ. Мэс заслын өрөө рүү яаравчлан хүргэх үед Сьюзан дахин биеэсээ гарч, өөрийг нь хонгилоор түрж явахыг харжээ. Энэ удаа тэр ногоон тал, ой мод, устай үзэсгэлэнт газар луу татагдан очиж, хүсвэл тэндээ үлдэж болно гэсэн үг сонсов. Гэхдээ эхлээд бодит байдал үнэндээ хэрхэн оршдогийг түүнд харуулжээ. Тэр танил ертөнцийнхөө дээгүүрх өндөрлөгөөс бүхнийг хараад, хүний өдөр тутмын харах өнцөг хэчнээн явцуу болохыг ухаарсан гэдэг.

Бидний мэдэрдэг ертөнц хэрхэн бүрэлдсэн нь энэ нэхмэл зурагтай адил. Өргөн хүрээнээс харвал бүх зүйл төгс байдаг. Бүх зүйл зохиролтой. Бүх юмсын харилцан холбоонд гоо үзэсгэлэн оршдог. Дараа нь Сьюзаныг дэлхийн харах өнцөгт буцаахад тус тусын утас, зангилаа, мушгиа нь эмх замбараагүй харагджээ. Гэвч тэр дахин өргөн хүрээнээс харж, нэхмэл зургийг бүхэлд нь үзэхэд бүх зүйл төгс харагдсан байна. Тиймээс өвдөлт, зовлон, эмх замбараагүй байдал мэт харагддаг зүйлс ерөнхийд нь авч үзвэл илүү агуу, гүн гүнзгий зорилготой. Харин бид нарийхан гуурсаар харж буй мэт өчүүхэн өнцгөөс бүхнийг хардаг учраас үүнийг ойлгодоггүй.

Тэр талд зогсож байхдаа Сьюзан Есүс Христ Эзэн гэж таньсан нэгэнтэй уулзжээ. Хэдийгээр өмнө нь Түүнтэй ямар ч бодит харилцаагүй байсан ч ээж нь Түүний тухай ярьсан хэнд ч бүү итгэ гэж сургадаг байжээ. Гэсэн ч төрсөн ахтайгаа уулзсан мэт тэр даруй дотно, танил холбоо мэдрэгдсэн байна. Тэр түүнд нэгэн зам зааж, сонголт өгчээ. Тэрээр: “Хэрэв хүсвэл чи энд, Диваажинд үлдэж болно. Энэ бол бүхэлдээ чиний сонголт. Эсвэл энэ замаар, энэ хонгилоор доошилж, бие махбоддоо буцаж болно. Гэхдээ энэ замаар буцвал чи анагаагч болох ёстой. Чи хүн төрөлхтөнд үйлчлэх ёстой. Мөн дэлхий дээр диваажинг цогцлоох ямар байдгийг ахан дүүстээ харуулж, мэдрэхэд нь туслах ёстой.” гэжээ. Сьюзан энэ үүргийг хүлээн зөвшөөрснөө олон жилийн дараа л ухамсартайгаар санасан гэдэг. Түүний хэлснээр, биедээ эргэн орох нь урт, хүсмээргүй үйл явц байжээ. Эмнэлгийн ажилтнууд түүнийг хууль ёсоор 7 минутын турш нас барсан байсныг хожим хэлжээ. Харин тэрхүү орон зайд цаг хугацаа огт оршдоггүй мэт байсан тул Сьюзанд хэдэн насны амьдрал өнгөрсөн мэт санагдсан байна.

Гурав дахь удаагаа клиник үхэлд ороод, эргэн ирснээс хойш зургаан сарын дотор амжилттай хөрөнгийн брокер, санхүүч байсан Сьюзаны амьдрал нуран унажээ. Дараа нь тэр зургаан сарыг ойд өнгөрүүлж, нэг хэрэмтэй дотноссоны эцэст уг дуудлагыг хүлээн зөвшөөрсөн байна. Өдгөө тэр анагаагчаар ажиллаж, туулсан зүйлсээ олон нийттэй хуваалцдаг. Тэрхүү сүүлчийн тохиолдол Сьюзаны гэр орны талаарх ойлголтыг ч өөрчилсөн бөгөөд тэр одоо гэрээсээ хэзээ ч холдсон мэт санагддаггүй гэжээ. Жирийн хүмүүс өөрсдийн амьдралд дэлхий дээрх диваажинг хэрхэн бүтээж эхлэх вэ гэж асуухад тэр хамгийн түрүүнд уучлалыг онцолдог.

Миний бодлоор хамгийн түрүүнд уучилж эхлэх хэрэгтэй. Юуны өмнө өөрийгөө уучлах хэрэгтэй. Тэрээр хүмүүст хэдхэн минут ч болов чимээгүй сууж, бага наснаасаа өнөөг хүртэлх амьдралаа эргэцүүлэн, өөрийнхөө эсвэл бусдын юуг уучлахыг хүсэж байгаагаа анзаарч, зүгээр л хүлээн зөвшөөрөхийг зөвлөдөг. Үүний зэрэгцээ бодол санаагаа шүүлгүй ажиглаж, хором бүрд амар амгалан, хайр, эсвэл баяр баясал руу чиглүүлэхийг зөвлөжээ. (Дэлхийгээс Нөгөө ертөнц хүртэл YouTube суваг)