ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 3 сарын 16

Европын Холбоо Иранд улс даяар болсон эсэргүүцлийн жагсаалыг цус асгаруулан дарах үеэр гарсан “хүний эрхийн ноцтой зөрчил”-ийн улмаас Ираны 19 албан тушаалтан, байгууллагын байгууллагад шинэ хориг арга хэмжээ баталж, ЕХ-ны гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас энэ нь Европын хатуу байр суурийг илэрхийлж байна гэж байна гэж онцоллоо. (VTV)

Испани улс Израил дахь элчин сайдаа тодорхойгүй хугацаагаар татан авч, Газын зурвасын дайнаас эхэлсэн, Испанийн зэвсгийн экспортын хориг, Палестиныг хүлээн зөвшөөрсөн шийдвэр болон Иранд хийсэн сүүлийн үеийн АНУ-Израилын цохилтыг шүүмжилснээр улам гүнзгийрсэн дипломат зөрчлийн дунд элчин сайд Ана Мария Саломоныг эгүүлэн татсаныг албажуулжээ. (ВнЭкспресс)

[Өмнөд Солонгосын] Сөүл хот 2030 он гэхэд 74,000 сууц нийлүүлэх зорилготой залуучуудын орон сууцны хөтөлбөрөө өргөтгөснөө зарлаж, оюутнуудад зориулсан татаастай нэг өрөө түрээс, хамтын сууц, хөнгөлөлттэй өмчлөл зэрэг хямд өртөгтэй шинэ загваруудыг нэмж, орон сууцны үнэ өсөж, барьцааны луйврын эрсдэл нэмэгдэж буй үед залуу түрээслэгчдийн хамгаалалтыг чангатгаж байна. (Түөй Трэ)

АНУ дэлхийн эрчим хүчний үнийг бууруулах зорилгоор Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн гишүүн орнуудын нөөцөөс нийт 400 сая баррель газрын тос гаргах уялдуулсан арга хэмжээний хүрээнд Стратегийн газрын тосны нөөцөөсөө 172 сая баррель нефть гаргана гэж мэдэгджээ. Эрчим хүчний яам энэ хэмжээг нэг жилийн дотор татвар төлөгчдөд нэмэлт ачаалал үүсгэлгүй нөхөн бүрдүүлнэ гэж мэдэгджээ. (Energy.gov)

[ОХУ-ын] Москва, Санкт-Петербург хотуудад гарсан гар утасны интернэтийн тайлбаргүй тасалдал нь Кремлийн цензурын шинэ тогтолцооны талаар түгшүүр төрүүлж байна. Уг тасалдал нь бизнес, парламент, өдөр тутмын амьдралд саад учруулж, оршин суугчдыг гар станц, пейжер ашиглахад хүргэж байгаа бөгөөд VPN [Виртуал Хувийн Сүлжээ]-ийг хязгаарлах, хэрэглэгчдийг төрийн хяналттай нэгдсэн мессежний апп руу шилжүүлэх өргөн хүрээний оролдлоготой давхцаж байна. (Гардиан)

НҮБ-ын Дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн дээд комиссарын газрын туслах дээд комиссар Рувендрини Меникдивела [Буркина Фасогийн] Уагадугуд айлчлах үеэрээ тус улсын дүрвэгсдийг нэгтгэн нутагшуулах загварыг сайшааж, дүрвэгсдийг хүлээн авагч нийгмийн бүлэгт шууд суурьшуулдаг ховор туршлага, нийгмийн эв нэгдэл, бие даах чадварт өгдөг ач холбогдлыг, мөн аюулгүй байдал, эдийн засгийн дарамттай ч орогнол олгох тууштай бодлого баримталж буйг нь онцолжээ. (APA Ньюс)

Их Британийн Англид улаанбурхан өвчний тохиолдол нэг долоо хоногийн дотор 21%-иар өсөж, 235 халдвар бүртгэгдсэн бөгөөд өсөлт голчлон хүүхдүүдэд нөлөөлж байна. Албаны хүмүүс Лондон, Бирмингем хотууд дэгдэлттэй тэмцэж буй энэ үед нөхцөл байдал ноцтой эрсдэл дагуулж буйг анхаарууллаа. (Скоттиш Сан)

[АНУ-ын] Раш Их Сургуулийн Эрүүл мэндийн төвийн тайланд унших, бичих, хэл сурах, шатар тоглох, таавар бодох, музей үзэх, хөгжим тоглох зэрэг оюуныг идэвхжүүлэх үйл ажиллагаа мэдрэлийн холбоосыг бэхжүүлж, амьдралынхаа ихэнх хугацаанд суралцсан хүмүүсийн хувьд Альцгеймер өвчний эхлэлийг хамгийн хамгийн бага суралцсан хүмүүстэй харьцуулахад таван жилээр хойшлуулдаг гэжээ. Мэргэжилтнүүд ийм дадлыг дасгал хөдөлгөөн, эрүүл амьдралын хэвшилтэй хослуулах нь танин мэдэхүйн доройтлыг мэдэгдэхүйц сааруулж, тархины тэсвэр чадварыг нэмэгдүүлдэг гэж онцолж байна. (AP Ньюс)

Ау Лак (Вьетнам)-т 10 жуулчин хорт бодис агуулсан могой загас идсэний дараа эмнэлэгт хүргэгджээ. Үүнд уруул, хэл мэдээгүй болох, халуун хүйтний мэдрэмж эсрэгээр өөрчлөгдөх зэрэг шинж тэмдэг ажиглагдсан байна. Эмч нар сигуатоксин нь халуунд тэсвэртэй, ерөндөг байхгүй тул шинж тэмдгийг яаралтайн хянах шаардлагатайг анхаарууллаа. (Лао Дон)

Хүчтэй аадар борооны улмаас Этиопын өмнөд хэсэгт үерийн хөрсний гулгалт үүсэж, Гамо бүсэд дор хаяж 30 хүн амиа алджээ. Эрчимтэй үерийн улмаас замууд хаагдаж, аврах ажиллагаанд ноцтой саад учруулан, үерт нэрвэгдсэн иргэдийг тусгаарлаж байна. (ВьетнамПлас)

АНУ-ын Миссури мужийн Канзас хотод хүчтэй аянгын шуурганы систем бүс нутгийг дайран өнгөрөх үеэр алимын хэмжээтэй мөндөр автомашины шил хагалжээ. Энэхүү аюултай агаарын фронтын улмаас 10 муж даяар хар салхины анхааруулга гаргасан бөгөөд зарим мужид цагт 129 км хурдтай огцом хүчтэй шуурга шуурахад хүрчээ. (Дэйли Мэйл)

Шинэ тайланд хэт халуун нь дэлхий даяар хүн төрөлхтний гуравны нэгийнх нь биеийн өдөр тутмын аюулгүй хөдөлгөөнийг хязгаарлаж байгааг тогтоожээ. Ашгийн бус Nature Conservancy байгууллагын эрдэмтэд эмзэг бүлгийг хамгаалахын тулд чулуужсан түлшний хэрэглээг яаралтай бууруулж, чухал хөргөлтийн дэд бүтцэд хөрөнгө оруулахыг засгийн газруудад уриаллаа. (Гардиан)

Шинэ дүн шинжилгээгээр 2010 оноос хойш [Их Британийн] Лондон, [АНУ-ын] Сан-Франциско, [Хятадын] Бээжин зэрэг 19 том хот PM2.5 [2.5 микрометрээс бага тоосонцор] болон азотын давхар ислийг 20 гаруй хувиар “гайхалтай бууруулж” чадсан нь тогтоогджээ. Үүнд цахилгаан автомашины хэрэгжүүлэлт, дугуйн замын өргөтгөл, их бохирдол үүсгэдэг автомашины хязгаарлалт зэрэг арга хэмжээ нөлөөлсөн бөгөөд шинжээчид зоримог хотын бодлого нь олон нийтийн эрүүл мэндийг богино хугацаанд сайжруулж чаддагийг энэ үр дүн харуулж байна гэжээ. (Гардиан)

50 дахь жилээ тэмдэглэж буй, Хүн төрөлхтөн болон дэлхийд ач холбогдолтой ажлыг үнэлдэг 2026 оны Ролекс шагнал нь Индонез, Хятад, Нигери, Перу, АНУ-ын бүхэлдээ эмэгтэйчүүдээс бүрдсэн шагналтнуудыг тодруулж, [Индонезийн] Суматрагийн Леусер ойг хамгаалах, зэрлэг хулсны баавгай-хүмүүсийг хамгаалах, халдварт өвчнийг зөөврийн аргаар илрүүлэх хэрэгсэл хөгжүүлэх, [Нигерийн] Нигери мөрний бэлчир дэх олон нийтийн оролцоотой хамгааллыг өргөжүүлэх, Амазоны хатгуургүй зөгийн амьдрах орчныг сэргээх төслүүдийг шагнажээ. (CNA Люксери)

[Индонезийн] Суматра арал Сеняр хар салхинд сүйдсэнээс хойш хэдэн сарын дараа ч Хойд Ачех дахь нэгэн гол үерийн үеэр урсан ирсэн, хөрөөдсөн модоор битүүрсэн хэвээр байна. Энэ нь ой тайралт гамшгийг хэрхэн даамжруулдгийн тод жишээ болж буй бөгөөд Индонез улс аудитын шалгалт эхлүүлж, компаниудын газрын зөвшөөрлийг цуцалж, дахин ойжуулах ажлыг эхлүүлсэн ч оршин суугчид аюултай хэвээр буй хаягдлыг цэвэрлэхээр тэмцсээр байна. (Чаннель Ньюс Азия)

Ау Лак (Вьетнам)-ын Беп Чай Хай Там буян гал тогоо 100 дахь үйлчилгээний үеэ тэмдэглэж, 3 гаруй жилийн хугацаанд 25,111 удаа үнэгүй цагаан хоолны өглөөний цай хүргэжээ. Тхить Ан Нят ламын удирдлага дор дор сайн дурынхан тусламж хэрэгтэй, амьдралын бололцоо муутай ажилчдад чухал дэмжлэг үзүүлж байна. (Фат Сү Онлайн)

Мэргэжилтнүүд дэлхий даяар нэмэгдэж буй бөөрний өвчинтэй тэмцэхийн тулд ургамлан хоол идэх, тогтмол үзлэгт орохыг уриалж байна. [Их Британийн] Оксфордын Их Сургуулийн 2026 оны томоохон судалгаагаар цагаан хоолтнууд амьтан-хүний мах иддэг хүмүүстэй харьцуулахад бөөрний хорт хавдрын эрсдэл 28%-иар бага байгааг тогтоожээ. (Хиндустан Таймс)

Зах зээлийн шинжилгээний Future Market Insights компанийн тайланд дэлхийн кофены өтгөрүүлэгчийн зах зээл веган орлуулагчийн, ялангуяа овьёосны сүүний эрэлт эрс өссөний улмаас 2035 он гэхэд хоёр дахинаас илүү өсөж, 13 тэрбум ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна гэжээ. (ВежНьюс)

Испанийн Иргэний хамгаалалтын алба [Испанийн] Лаухар де Андараксын ойролцоох цаст Сьерра Невадад төөрч, тэгээс доош хэмийн нөхцөлд хөнгөн хөлдөлтөд орсон дөрвөн явган аялагчийг явган аялагчийг аварчээ. Тээврийн хэрэгсэл цааш явах боломжгүй болсны дараа аврагчид явганаар хүрч очсон байна. (ЕвроУикли Ньюс)

Ау Лак (Вьетнам)-ын иргэн Ли Ван Дуен Кантхо хотын сувгаар өдөр бүр 1,000 сурагчийг үнэ төлбөргүй зөөж, гэр бүлийнхээ 40 жилийн уламжлалыг үргэлжлүүлж байна. Тэрээр нутгийн хүүхдүүдийг сургуульдаа аюулгүй хүргэхийн тулд газар хүртэл хандивлаж, илүү аюулгүй завь авахын тулд мөнгө зээлж байжээ. (Тань Ньень)

[Энэтхэгийн] Гоа мужийн гал сөнөөгчид болон сайн дурын ажилтнууд Чикалим тосгоны нэгэн агуйд гацсан нохой-хүнийг аварчээ. Газар доорх ажиллагааг амжилттай гүйцэтгэсний дараа гэмтэж бэртээгүй амьтан-хүн аюулгүй болсон байна. Албаныхан цаашид ийм ослоос сэргийлэхийн тулд ил нүхнүүдийг таглаж байхыг оршин суугчдад уриаллаа. (Goemkarponn)

Сара Шталь [Францын] Парисын ойролцоо зараа-хүмүүсийг аврах төв ажиллуулж, 2018 оноос хойш 1,000 гаруй амьтан найзыг аварчээ. Хүний үйл ажиллагааны улмаас энэ зүйл “устах аюулд ойрхон” ангилалд орж буй энэ үед тэрээр гэмтсэн зараа-хүмүүсийг эмчилж, улмаар байгальд нь буцаан тавьж байна. (ANTV)

Өдрийн ухаарал хайрласан эшлэл: “Даруу бай, бусдыг хүндэл, ойлгохыг хичээ.” – НҮБ дахь Алжирын дипломатч Лахдар Брахими (BrainyQuote)

Үүний өмнө Жейми Вүдлийн клиник үхэлд орсон явдлын 2-ын 1-р хэсэгт Америкийн эрүүл мэндийн зөвлөх Жейми Вүдли Өмнөд Каролина дахь гэрийнхээ гадаа олон арван улаан шоргоолж хөл рүү нь дайрч, амь насанд нь аюултай харшлын урвал үүсгэсэн тухай өгүүлсэн билээ. Гал сөнөөгчид туслахаар яаран ирэх үед тэрээр өөрийгөө гэнэт амар тайван, алтан шаргал улаан буудайн талбайд байгаагаар мэдэрч, усны дэргэд Эзэн Есүс Христ (цагаан хоолтон) зогсож байхыг харснаа ярьсан. Тэнд тэрээр Түүний өмнө сөхөрч, заавар авч буй хүн нь ямар нэгэн байдлаар өөрөө мөн гэдгийг ойлгосон байна.

Тэгээд би улам хичээн тонгойж сонсохыг оролдсон ч юу хэлж байгааг нь ялгаж чадсангүй. Тэгтэл гэнэт би буцаж татагдсан. Тэгээд гэнэт гал сөнөөгчид намайг түшиж, түргэний эмч хөлийг минь үрж байгааг мэдэрсэн. Тэгээд тэд, түргэний эмч эцэст нь ирээд надад EpiPen [яаралтай тусламжийн харшлын эсрэг эм] тарьсан байсан. Тэгэхэд ч би нүдээ бүрэн нээж чадсангүй. Тэгээд би уурласан. Буцаж ирсэндээ маш их ууртай байсан. Учир нь хэн тэнд байсныхаа дараа буцаж ирэхийг хүсэх вэ дээ? Тэр газар үнэхээр үзэсгэлэнтэй, амар амгалан байсан. Есүс тэнд байсан. Би буцаж ирсэндээ маш их гомдсон. Тэгээд жаахан бухимдсан ч байх. Би “Надтай хэн нэгэн ярьж байсан!” гэж хэлсэн. Намайг буцааж авчирсанд нь би тэдэнд уурлаж байлаа. “Би ид яриан дунд байсан. Та нар намайг буцаагаад авчирчихлаа.” гэв. Тэгэхэд тэр, түргэний эмч “Тэр нь би байсан” гэж хэлсэн. Та надтай ярьж байсан. Тэгэхэд би “Үгүй, тэр та биш!” гэсэн. Өө, би ямар ч аз жаргалгүй болчихсон.

Жеймиг эмнэлэгт хүргэсэн байна. Гал сөнөөгчид дараа нь түүнийг хэзээ ч ухаан алдаагүй гэж хэлжээ. Гэвч түүний санаанд үлдсэн тэр явдал маш тод, бодит мэт санагдаж байв. Тэндээс буцаж ирснийхээ дараа өөрийнхөө нэг хэсгийг буцааж ирүүлэхийг хүсэхгүй байсан тул дотроо асар их зөрчилдөж байв.

Би үнэндээ үүнтэй хэдэн өдөр тэмцсэн. Хүн гэдэг утгаараа үүнтэй үнэхээр их тэмцдэг. Учир нь би хүний эхнэр, би эх хүн. Тиймээс тэгж мэдэрсэндээ өөрийгөө их муу хүн гэж бодож байсан. Гэхдээ үүнийг ойлгож, Есүс намайг тодорхой нэг шалтгаанаар буцаж ирэхийг минь зөвшөөрснийг ухаарахад хэдэн долоо хоног хэрэгтэй болсон. Тэгээд Есүс надад юу хэлж байсныг би хэзээ нэгэн цагт мэдэх болов уу гэж би олонтоо бодсон. Би үнэхээр хэзээ нэгэн цагт мэдэх болов уу? Тэр надад үүнийг илчлэх болов уу? Одоо бодоход энэ явдал 2019 оны сүүлээр, КОВИД-ын яг өмнө болсон. Тэгэхээр одоо эргээд харахад би ирээдүйгээ харж байсан юм болов уу гэж боддог. Ирээдүйд минь би Есүсийн өмнө очих мөч ирж, Тэр надад үүрэг даалгавар өгч байх болно гэж боддог. Би дайнд явах эсэхээ мэдэхгүй. Мэдэхгүй. Гэхдээ Түүнийг дахин харна гэсэн найдвар надад бий.

Жейми энэ явдлаа ойлгоход нь туслахыг номлогчоосоо хүсжээ. Номлогч нь түүнийг авто ослын дараа клиник үхэлд ороод амьд гарсан өөр нэг эмэгтэйтэй холбож өгөв. Тэр эмэгтэй өөрт тохиолдсон явдлыг хуваалцах нь ямар чухал болохыг онцолж, энэ нь тодорхой учир шалтгаантайгаар болсон гэдгийг ухаарах хэрэгтэй гэж хэлжээ.

Есүсийг харсны дараа бүх зүйл өөрчлөгддөг. Бүх зүйл. Улам олон хүн тийм тохиолдолтой учраасай гэж нэг талаар хүсдэг ч нөгөө талаар хүсдэггүй, Учир нь тийм цэгт хүрэхийн тулд туулдаг гэмтэл нь хүнд. Гэхдээ үнэхээр,Есүс намайг Гэрт минь аваачих өдрийг би тэсэн ядан хүлээж байна. Би үхлээс айхаа больсон. Зөвхөн би одоо ч эх хүн, хүний хань учраас тэднийг энд гунигтайгаар үлдээхийг хүсэхгүй байна. Гэхдээ, өө, тэр өдрийг би хүлээж байгаа. Тэнд мэдэрсэн үзэсгэлэн, амар амгаланг тайлбарлах гэхээр англи хэлэнд хангалттай үг байхгүй.

Төлөвлөсөн томилолтоос нь ердөө хоёр долоо хоногийн өмнө Жеймийн нөхөрт гадаадад үүрэг гүйцэтгэхийн оронд Юта руу явах тушаал гэнэт ирж, хилийн чанад дахь ажиллагаа цуцлагджээ. Жейми суралцаж байсан мэргэжлээ, ирээдүйн ажил мэргэжлийн чиглэлээ өөрчилсөн байна. Тэрээр эрүүл мэндийн чиглэлийн шинэ замнал эхлүүлж, жин хасан, эрч хүчээ эргүүлэн олжээ. Одоо тэрээр Life TV Now телевизийн нэвтрүүлгийг хамтран хөтөлж, бусдад илүү эрүүл амьдралын төлөө тэмүүлэхэд нь тусалж байна.

Миний хүүхэд хүмүүжүүлэх арга одоо арай өөр болсон гэж боддог. Би илүү их тэвчээртэй болсон. Би том зургаар нь бодоход илүү их цаг зарцуулдаг болсон. Мөн мэдээж ажил мэргэжлийн өөрчлөлт. Би бас үр өгөөж багатай байсан байж мэдэх харилцаанд хамаагүй бага цаг үрж байгаагаа анзаарсан. Юу хамгийн чухал вэ гэдэг дээр маш их төвлөрч, амьдралын дараагийн эргэлтэд Бурханы надад бэлдсэн зүйл рүү байнга чиглүүлж өгнө үү гэж Бурханд илүү ихээр залбирдаг болсон. Эзэн минь, намайг бэлтгэж өгнө үү. Надад замыг минь харуулж өгнө үү. Ямар ч шийдвэр гаргах үед, цаашид тохиолдох зүйлд, ямар ч нөхцөлд Ариун Сүнс намайг чиглүүлж байг. Тэгээд энэ нь миний итгэлийг үнэхээр улам батжуулсан. Би олон жил Христэд итгэгч байсан ч амьдралынхаа тэр үед бага зэрэг холдсон байж магадгүй нь гарцаагүй. Би дэндүү завгүй байсан. Би залбиралд болон Библи уншихад хангалттай цаг гаргахгүй байсан гэж боддог. Энэ явдал миний бүх үзэл бодлыг үнэхээр өөрчилсөн. Мөн энэ бас бараг л би Бурханы оршихуйг үргэлж хажуудаа буйгаар мэдэрдэг болсон мэт өөрчилсөн. Тэр үргэлж энд байдаг. Өмнө нь бол зүгээр л “Өө тийм, Есүс, Бурхан хаа сайгүй байдаг. Тэр чамтай хамт. Ариун Сүнс чиний дотор байдаг. Тэр чамтай хамт.” гэсэн төдий байлаа. Харин энэ бол Тэр надтай хамт байгаа, Түүнийг надтай хамт буйг мэдэрч чаддаг байдалтай байдаг. Түүний оршихуйг мэдэрч, Түүнтэй ойрхон очих нь надад улам хялбар болдог. Би Түүний оршихуйг мэдэрч чаддаг, мөн Түүнд ойртох нь надад одоо хавьгүй амар болсон. Тиймээс одоо би тэр амар тайвныг мэдрэх үедээ Түүний надад зааж буй чиглэл гэдгийг мэддэг. Хэрэв түүнээс өөр ямар нэгэн зүйл мэдрэгдвэл би илүү тээнэгэлзэж, арай илүү бодож үздэг. Энэ явдал бүхнийг өөрчилсөн. Харилцаа, итгэл, ажил мэргэжил гээд бүгдийг. Тэр явдлын үрээр миний амьдрал хэзээ ч урьдын адил байхгүй.

Надад тохиолдсон зүйлээс өгч чадах хамгийн сайн зүйл бол Есүс бодит гэдгийг хэлэх явдал гэж боддог. Олон хүний тухайд би одоо ч Есүст итгэдэг олон хүнтэй таардаг. Гэхдээ Тэр өмнө нь миний хувьд ч бас “Тийм ээ, Тэр байдаг гэдэгт би итгэдэг.” гэсэн байдалтай байсан. Гэхдээ л нэг л алс хол зүйл шиг, бүр заримдаа “За, би зөв байгаасай.” гэж эргэлзэх мөч ч байдаг байв. Харин энэ бол туйлаас тодорхой. Тэр байдаг. Тэр байдаг. Хүмүүс үүнийг сэтгэлдээ хүлээн авч, Түүнийг эрж хайгаасай гэж би үнэхээр хүсдэг. Учир нь Тэр биднээс сонсохыг хүсдэг, бас бидний амьдралд оролцохыг хүсдэг. Тэр нь клиник үхэлд ороод үзэж харсан зүйл биш байсан ч Танд зориулсан нэг тохиолдол Түүнд бий. Ямар хэлбэртэй байх нь хамаагүй. Тиймээс Тэр байдаг, Тэр бодит, Тэр таныг хайрладаг гэдгийг мэдэж, Түүнийг эрж хайгаарай гэж би хүмүүст уриалах болно. Түүнийг хай. Түүнийг эргэн тойрныхоо ертөнцөөс хай. Энэ бол миний хүүхдүүддээ хэлдэг зүйл. Эргэн тойрондоо байгаа Бурханы гоо сайхныг олж хар. Зөвхөн Тэр л хэсгүүдийг нь эвлүүлж чадмаар байдлаар юмс хэрхэн цэгцэрч буйг анзаар. Тиймээс хүмүүс үүнийг сонсоод зүгээр л Түүнийг мэдэж, эрж хайна гэж найдаж байна. (Шон Табатт)