ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 11-р сарын 5

[Оросын] Кремлийн туслах Юрий Ушаков 11-р сарын 1-нд Оросын ерөнхийлөгч Владимир Путин Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Володимир Зеленськийн утасны дуудлагад хариулахад бэлэн гэж мэдэгджээ. Удирдагчдын биечилсэн уулзалт зохион байгуулж, дайныг дуусгах талаар хэлэлцэхийг Киев үргэлжлүүлэн эрэлхийлж байна. (The Telegraph)

Оросын хүний эрхийн комиссар Яна Лантратова 10-р сарын 31-нд Орос, Украин (Урейн) улсууд хүмүүнлэгийн ажиллагааг тогтмол явуулахаар тохиролцсон гэж мэдэгдлээ. Энэ нь Украин (Урейн)-ы Херсон муж дахь Орост эзлэгдсэн Олешки хотоос оршин суугчдыг нүүлгэн шилжүүлсний дараа хийгдсэн тохиролцоо юм. Мэдээлэл бэлтгэх үеэр Украин (Урейн)-ы эрх баригчид уг тохиролцоог батлаагүй байсан ч Украин (Урейн)-ы хүний эрхийн төлөөлөгч Дмитро Лубинец Олешкы дахь ажиллагаа хүмүүнлэгийн бусад хямралыг шийдвэрлэх загвар болно гэж найдаж байгаагаа илэрхийлсэн байна. (RBC-Ukraine)

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 10-р сарын 31-нд Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Володимир Зеленськийг 12-р сарын 14-15-нд [АНУ-ын] Майами хотод болох Их 20 [Хорин улсын бүлэг]-ийн дээд хэмжээний уулзалтад урихад бэлэн гэж мэдэгджээ. АНУ Оросын ерөнхийлөгч Владимир Путинийг урьсны дараа уг мэдэгдлийг гаргажээ. Украин (Урейн) улс Их 20-ийн гишүүн биш ч өмнө нь урилгаар оролцож байжээ. (Anadolu Agency)

Ерөнхийлөгч Путин Ганын иргэдийг хууль бусаар элсүүлэх болон сайн дураар цэрэгт элсэх аль ч хэлбэрээр Украин (Урейн)-ы эсрэг Оросын дайнд оролцуулахгүй гэж амласан хэмээн Ганын Гадаад хэргийн сайд Сэмюэл Окудзето Аблаква 11-р сарын 2-нд нийтлэгдсэн мэдээнд дурджээ. Ноён Аблаквагийн хэлснээр, Гана улсын тавьсан асуудлын дараа ноён Путин [Оросын] Кремль хотод Ганын ерөнхийлөгч Жон Драмани Махаматай уулзах үедээ тус амлалтыг өгсөн байна. Ноён Аблаква 8-р сард Ганын 62 иргэн дайнд амь үрэгдсэн гэж мэдээлсэн байна. (UNN)

Украин (Урейн) болон НАТО [Умард Атлантын гэрээний байгууллага]-гийн Умард Атлантын батлан хамгаалах инновацыг хурдасгагч [ДИАНА] батлан хамгаалах технологи хөгжүүлэх, турших, нэвтрүүлэх хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх санамж бичигт гарын үсэг зурлаа. Энэ нь ДИАНА болон НАТО-гийн түнш улсын хооронд байгуулсан анхны ийм гэрээ болж байна. Украин (Урейн)-ы Батлан хамгаалах яамнаас хамтарсан төслүүд нь нэмэлт санхүүжилт авах бөгөөд уг гэрээ нь Украин (Урейн)-ы хөгжүүлэгчдэд НАТО-гийн мэргэжлийн мэдлэг, туршилтын байгууламж, стандартыг ашиглахад тусална гэж мэдэгджээ. (Ukrinform)

Украин (Урейн)-ы Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын мэдээлснээр, Орос улс 10-р сард амь үрэгдсэн, шархадсан, сураггүй болсон нийт 54,400 цэргийн хохирол амссан нь 2022 онд бүрэн хэмжээний довтолгоо эхэлснээс хойших сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт болжээ. Британийн The Economist мэдээллийн сэтгүүлийн довтолгоо эхэлснээс хойших Оросын нийт цэргийн хохирлыг тусад нь тооцож, 1.4 саяас 2.1 саяд хүрсэн гэж үзсэн байна. (New York Post, The Economist)

Ираны хэлэлцэгчид АНУ- Израилын Ираны эсрэг дайныг дуусгах тохиролцоонд хүрэхээр 11-р сарын 1-нд [Катарын] Доха хотод Катарын зуучлагчидтай 3 дахь өдрөө дараалан хэлэлцээр хийлээ. Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи АНУ-тай тохиролцоонд хүрвэл 2 хоногийн дотор Ормузын хоолойг дахин нээх тухай өмнө боловсруулсан саналыг үргэлжлүүлэн хэлэлцэж байгаа ч эцсийн тохиролцоонд хүрээгүй гэж мэдэгдсэн байна. (Reuters)

АНУ-Ираны дайныг дуусгах дипломат хүчин чармайлт сэргэснээр 11-р сарын 2-ны өглөө газрын тосны үнэ буурчээ. Брент маркийн түүхий нефтийн фьючерсийн үнэ ойролцоогоор 7.6%-иар буурч, баррель нь 104.77 ам.доллар болжээ. (CNBC)

Франц 10-р сарын 29-нд Чадын агаарын цэргийн хүчнийг бэхжүүлж, бүс нутгийн тогтворгүй байдлыг шийдвэрлэхэд туслах зорилгоор тус улстай цэргийн хамтын ажиллагаагаа сэргээж байгаагаа зарлажээ. Энэ алхам нь Чадын Ерөнхийлөгч Махамат Идрисс Деби Итно 10-р сард [Францын] Парис хотод айлчлахдаа батлан хамгаалах харилцааг сэргээх тунхаглалд гарын үсэг зурсны дараа хийгдэж байна. Чад улс 2024 онд Францын цэргүүдийг гаргах тушаал өгч, уг харилцааг тасалж байжээ. (Africanews, AFP)

Колумбын ерөнхийлөгч Абелардо де ла Эсприэлья картель болон зэвсэгт бүлгүүдийн эсрэг ажиллагааг эрчимжүүлж, өмнөх Ерөнхийлөгч Густаво Петрогийн эхлүүлсэн хэлэлцээг зогсоон, 8-р сард албан тушаалаа авснаас хойш 32,000 гаруй хүнийг баривчилсан гэж мэдээлжээ. Түүний Засгийн газар АНУ-тай аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлсэн бөгөөд АНУ Конгрессын зөвшөөрлийг хүлээж буй 1 тэрбум ам.долларын тусламж амласан байна. (Fox News)

Бангладешт эсэргүүцлийн жагсаалын улмаас 529 үйлдвэр хаагдаж, бараг 1 сая ажилчин өртсөний дараа тус улс 11-р сарын 1-нд оёдлын ажилчдын цалинг дахин хянах зөвлөл байгуулснаа мэдэгджээ. Ажилчид амьжиргааны өртөг өсөж, гэр бүлээ тэжээхэд хэцүү болсон тул сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 12,500 така [102 ам.доллар]-гаас 30,000 така [245 ам.доллар] болгон өсгөхийг шаардаж байна. (Reuters)

11-р сарын 1-нд [Энэтхэгийн] Шинэ Дели хотод олон мянган хүн жагсаж, сонгуулийн байгууллагын тэргүүнийг огцрохыг шаардав. Сөрөг хүчний намууд сонгогчдын нэрсийн жагсаалтыг улс даяар шинэчлэх ажиллагаа эрх баригч Бхаратия Жаната намд [BJP] шударга бусаар давуу байдал олгож байна гэж үзэж байна. 133 сая гаруй нэрийг хассан гэж мэдээлсэн бөгөөд шүүмжлэгчид цөөнх, ялангуяа мусульманчууд харьцангуй ихээр өртсөн гэж мэдэгдсэн байна. Энэтхэгийн Сонгуулийн комисс болон BJP хууль зөрчсөнөө үгүйсгэж, сонгуулийн байгууллагын удирдагчид уг ажиллагаагаар давхардсан, нас барсан хүний болон хуурамч бүртгэлийг хасаж, сонгох эрхтэй иргэдэд бүртгүүлэх хүсэлт гаргах боломж олгож байна гэж тайлбарлажээ. (France 24, AFP)

1,305 муур-хүнийг хамруулсан судалгаагаар веган хоол иддэг муур-хүмүүсийн таргалалтын түвшин бага, жинтэй холбоотой үе мөчний асуудал цөөн байжээ. 2026 оны 9-р сард Frontiers in Animal Science сэтгүүлд нийтлэгдсэн уг судалгааны багийн гишүүн, доктор Эндрю Найт (веган) муур-хүний шим тэжээлээр бүрэн, тэнцвэртэй, үйлдвэрийн аргаар үйлдвэрлэсэн веган тэжээл сонгохыг онцолжээ. (SciTech Daily)

Цусан дахь сахрын хэмжээг зохих ёсоор хянахгүй бол тархины эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж, үрэвслийг нэмэгдүүлэн, танин мэдэх чадварыг сулруулж, судасны шалтгаант зөнөгрөл үүсэхэд нөлөөлж магадгүй. [АНУ-ын] People Inc.-ийн Эрүүл мэндийн группийн брэндүүдийн эмнэлгийн асуудал эрхэлсэн захирал, доктор Сохайб Имтиаз глюкозын хэмжээ ихсэх, багасах аль аль нь гэмтэл учруулж болзошгүйг тайлбарлажээ. Тэнцвэртэй, эслэгээр баялаг хоол идэх, хоолны дараа алхах, хангалттай унтахыг зөвлөж байна. (Verywell Health)

10-р сарын 31-нд [Нигерийн] Абужад болсон 12 дахь удаагийн “Хорт хавдраас холдох алхалт” арга хэмжээнд [Нигерийн] Холбооны нийслэлийн нутаг дэвсгэрийн эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөгчид хорт хавдрын илрүүлэгт тогтмол хамрагдахыг уриалж, эрт илрүүлэлт амь авардгийг онцолжээ. Оролцогчид хөхний үзлэг, эрүүл мэндийн шалгалтад үнэ төлбөргүй хамрагдаж, арга хэмжээг ивээн тэтгэгч Медикэйд хорт хавдрын сангийн төвүүдэд хөнгөлөлттэй маммографи хийлгэх эрхийн бичиг авсан бол зохион байгуулагчид төрийн санхүүжилт, хорт хавдартай өвчтөнүүдэд үзүүлэх дэмжлэгийг нэмэгдүүлэхийг уриалжээ. (This Day, The Guardian.ng)

Финландад төвтэй Эрчим хүч, цэвэр агаарын судалгааны төвийн тооцоогоор, 2026 оны 9-р сард Индонезийн ой, хээрийн түймрийн утааны бохирдлын улмаас 3,560 хүн нас барсан нь 8-р сарын тооцооллоос бараг 2 дахин их байна. Тухайн сард ойролцоогоор 57.8 сая хүн эрүүл мэндэд хортойгоос аюултай хүртэлх түвшний бохирдолтой агаараар амьсгалжээ. Тайланд цаашдын түймрээс сэргийлэхийн тулд хатаасан хүлэрт намагтай газрыг сэргээж, хууль бусаар шатааж газар чөлөөлөхийн эсрэг хуулийн хэрэгжилтийг чангатгахыг уриалжээ. (ABC News, AFP)

Бразилд хийсэн судалгаагаар хэт халалт үргэлжлэх хугацаа нэг өдрөөр нэмэгдэх бүрд 65 ба түүнээс дээш насны хүмүүст цусан хангамж тасалдах хэлбэрийн тархины цочмог харвалт үүсэх магадлал нэмэгдэх хамаарал ажиглагджээ. Хэт халалт нь PM10 [амьсгалаар нэвтрэх, агаарт дэгдсэн 10 микрометр буюу түүнээс жижиг тоосонцор]-ийн өндөр агууламжтай давхцахад уг хамаарал илүү хүчтэй байжээ. (VietnamPlus)

Эль Ниньо цаг уурын үзэгдлийн улмаас хүчтэй ган гачиг, үер болох эрсдэл үүссэн тул Боливи улс 10-р сарын 31-нд онц байдал зарлалаа. Ган гачиг Боливийн 9 мужийн 6-д нь 78,000 өрхөд нөлөөлсөн байна. (Channel News Asia)

10-р сарын 30-нд [Филиппиний] Букиднонд аялж явсан 19 настай залуу аянгад цохиулж амиа алджээ. Тэрээр найз бүсгүйн хамт Килагас уулын олны зорьдог байгалийн үзэсгэлэнт газарт байхдаа аянгад цохиулж, улмаар эмнэлэгт нас барсан байна. Орон нутгийн албаныхан болон цагдаа нар аялагчдад аянга цахилгаантай борооны үеэр болгоомжтой байхыг уриалжээ. (The Mindanao Sentinel, Inquirer)

[Канадын] Монреаль хотод төвтэй VG Gourmet Канадад веган үйлдвэрлэлээ өргөжүүлсний 10 жилийн ойг тэмдэглэж байна. Тус компани гэрийн гал тогооноос эхлэн 1,394 ам метр байгууламжтай болж, 1,500 гаруй ресторан, хүнсний дэлгүүрт бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг болжээ. Компанийн бүтээгдэхүүнд 19 грамм уураг агуулсан шинэ веган Бийт Пауэр Бургер багтаж байна. (The Montrealer)

Plant Based News сэтгүүл олон төрлийн бүтээгчийн овьёос, дүфү, будаа, ангаахай шош, хүнсний ногооны өглөөний веган халуун хоолны 8 жорыг хуваалцаж, завгүй өглөө, хоолоо урьдчилан бэлтгэхэд болон олон янзын амт сонирхолд тохирох, тэжээллэг, тав тух мэдрүүлэх сонголтуудыг санал болгож байна: 1. Хутгаж шарсан дүфүтэй өглөөний цайны хачиртай талх 2. Цагаан гаа, тоортой жигнэсэн овьёосны зутан 3. Тост байцайтай зутан (хятад будааны зутан) 4. Цагаан гааны амттай гүзээлзгэнэтэй овьёосны жигнэмэг 5. 10 минутад бэлдэх нухаж хутган шарсан ангаахай шош 6. Баруун өмнөд нутгийн халуун ногоотой өглөөний цайны буррито 7. Хулууны амтлагчтай латтены бин 8. Олон орцтой ногоон хулууны өглөөний цайны кассероль (Plant Based News)

Брайтоны VegFestUK веган фестиваль 11-р сарын 7-нд [Их Британийн] Брайтонд дахин зохиогдож, 120 бүхээг, 50 илтгэгч, уран бүтээлч оролцоно. Тус арга хэмжээнд жүжигчин, амьтан-хүний эрхийг хамгаалагч Питер Иган, бизнес эрхлэгч Хизер Миллс, веган нарийн боовны ерөнхий тогооч Даниэль Мопертюи нар (бүгд веган) оролцоно. (SussexWorld)

10-р сарын 30-нд [Индонезын] Колонг арлын ойролцоо гацсан хөх халим-хүнийг аврахын тулд оршин суугчид, эрх баригчид, аврах багууд хамтран ажиллажээ. 12 цагийн аврах ажиллагааны дараа далайн түрлэг нэмэгдэх үед 10 завь түүнийг усны гүн рүү татан гаргахад тусалсан байна. (Kênh14, DetikTravel)

10-р сарын 30-нд гал сөнөөгчид [АНУ-ын] Орегон мужийн Сил Рок хотод байшинд гарсан түймрээс 12 настай муур-хүн Клаудиг аварчээ. Амьтан-хүнд зориулсан тусгай маскаар хүчилтөрөгч өгч, мал эмнэлгийн тусламж үзүүлсний дараа Клауди тэнхэрч, гэртээ эргэн харьсан байна. (Lincoln Chronicle)

10-р сарын 31-нд [Японы] Токио хотын нэгэн сүмд өнгөлөг кимоно өмссөн нохой-, муур-хүмүүс Шичи-Го-Сан баярыг тохиолдуулан адис хүртжээ. Японы энэ уламжлалт баяр нь хүүхэд 3, 5, 7 нас хүрснийг тэмдэглэдэг бөгөөд улам олон гэр бүл тэжээвэр нөхдийнхөө сайн сайхны төлөө залбирдаг болжээ. (Tuổi Trẻ News)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Эр хүнийг хайрлах хайр, эмэгтэй хүнийг хайрлах хайр, юмсыг хайрлах хайр, хөршөө хайрлах хайр, эх орноо хайрлах хайр, амьтдыг хайрлах хайр, хүн төрөлхтнийг хайрлах хайр нь бүгд эдгээр амьд дүр төрхөөр илэрч буй БУРХАНЫ Хайр юм. Тиймээс хайрлаж, хүчирхэгжин өсөж, бүхнийг баясан хүртэж, бүгдэд тусалж, үүрд хайрла.” - Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш Шри Ауробиндо (цагаан хоолтон) (Бодол ба мэргэн үгс)

Херта Лундын клиник үхлийн тухай 3 хэсэгт цувралын өмнөх 1-р хэсэгт Херта бага насны сэтгэлийн шарх, олон жилийн архаг өвдөлтийн тухай, мөн зүрх орчмын өвдөлтийн улмаас эмнэлэгт хэвтсэн тухайгаа ярьсан. Эмнэлэгт байхдаа тэрээр бусад өвчтөн нас барахыг хараад өөрөө ч үхэж болохыг ухаарчээ. Тэрээр ийм боломж байгааг, мөн Түүн рүү, Гэртээ харих хүслээ БУРХАНД хэлжээ. 2-р хэсэгт Херта цагаан, алтан өнгийн асар том Гэрлийн хоолойтой нэг болсон, биедээ эргэн орохоосоо өмнө БУРХАНД өгсөн амлалт болон эдгэрлийнхээ эхний алхмуудыг дурсана. Эмнэлгийн орон дээр хэвтэж байхдаа Херта нөхрийнхөө тухай, тэдний хайрын тухай боджээ. Тэрээр өөрийгөө нас барвал нөхөр нь үгүйлэх ч яваандаа энэ хагацлыг даван туулж чадна гэж бодсон аж.

Би ноход, морьд хайртай бүхнээ бодсон. Би БУРХАНЫ тухай бодсон. Тэгээд би үнэхээр бага зэрэг инээхээс өөр аргагүй болсон. Учир нь би: “Энэ үнэн юм байна. Би үхэж байна. Би удахгүй биеэ орхино. Гэтэл би амжилт, шүүхийн маргаанууд, олсон мөнгө, хожсон зүйлс, шагналд авсан эмээл, өөр юу ч юм, энэ тэрийг огт бодохгүй байна.” гэж бодсон. Тэр бүхний аль нь ч санаанд минь байгаагүй. Би хэнийг, юуг хайрлаж байснаа л бодсон. Гэнэт би цагаан, алтан өнгөөр гялалзсан Гэрэл дотор дээш, дээш, улам дээш хөөрсөн. Энэ Гэрлийн хоолой Орчлон ертөнцөөс ч том байсан. Биеэсээ гарч, ухамсрын тэр төлөв тороход цаг хугацаа, орон зай гэж байгаагүй. Ингээд би энэ Гэрэлтэй нэг болсон. Нэг хүн надаас: “Та БУРХАНЫГ харсан уу?” гэж асуусан. Би: “Үгүй, үгүй, БУРХАН миний дотор байсан.” гэж хариулсан. Би Гэрэлтэй нэг болж, тэр намайг дээш, дээш, улам дээш аваачсан. Би Тэнгэрлэг Эцэг Эхийнхээ өвөрт гүйж очих 4 настай бяцхан хүүхэд шиг эрх чөлөөтэй, баяр хөөртэй, өөрийгөө бүрэн хайрлуулах эрхтэй гэж мэдэрсэн. Гэрэл дотор улам дээшлэхдээ Херта сүнсийг нь асран халамжлахад зөвлөх, багшийн хувиар тусалж байсан эрэгтэй оршихуйтай уулзах гэж байгаагаа мэдэрчээ.

Би гэнэт Дэлхийд ирж, энэ биед байх шалтгаанаа, тэр зорилгоо хараахан биелүүлээгүйгээ ухаарсан. Тэгээд би зөн мэдрэмж, оршихуйнхаа гүнд хүрч, надад ердөө ганц нано секунд үлдсэн гэж бодсон. Тиймээс би шийдвэр гаргасан. Би: “Эдгэрч, биедээ орохын тулд шаардлагатай бүхнийг хийнэ.” гэсэн. Тэгмэгц би тэнгэрээс унаж, шууд биедээ эргэн орсон. Тэр өндөр ухамсрын төлөвөөс өвчтэй, хүнд биедээ орох үнэхээр аймшигтай байсан. Учир нь бие минь маш их өвчтэй байв. […] Үнэхээр хэцүү байсан. Ингээд надад эргэн ирэх бэлэг хайрласан. Харин агшин зуур эдгэрэх бэлэг хайрлаагүй.

Херта эдгэрэхийн тулд шаардлагатай бүхнийг хийнэ гэж БУРХАНД өгсөн амлалтаа биелүүлэхээр шийджээ. Олон жилийн өвдөлтөөс болж хангалттай амарч чадаагүй тул тэрээр БУРХАНЫ чиглүүлэг гэж ойлгосон зүйлээ даган, эхлээд унтаж сурахад анхаарчээ. Тэрээр жороор олгодог эмийг богино хугацаанд хэрэглэж, нойрыг сайжруулах дадал хэвшлийг бусад аргын хамт хэрэгжүүлжээ. Ойролцоогоор 2 жил хагасын дараа тэрээр нэг өглөө сэрээд цээжээ дэлдэн, өөрийгөө унтахын аварга болсон гэж нөхөртөө хэлсэн байна. Унтаж сурах нь Хертагийн эдгэрлийн зөвхөн нэг хэсэг байв. Эмнэлэгт хэвтэх үеэрээ хэр хүнд өвчтэй байснаа эргэн дурсахдаа тэрээр цусан дахь үрэвслийн нэг үзүүлэлт 197-д хүрсэн гэж ярьсан юм. Хертагийн хэлснээр, энэ үзүүлэлт 7 болоход л эмч нарын санааг зовоодог аж. Тэрээр эмнэлгээс гарсны дараа ч хүнд өвчтэй хэвээр байсан бөгөөд эдгэрэхийн тулд хэд хэдэн арга хэрэглэжээ.

Одоо миний эрхэм зорилго бол хүн бүрийн зүрх сэтгэлд хүрч, бүрэн бүтэн болохын төлөөх хувьсгалыг эхлүүлэх явдал юм. Ингэж л бид гадаад ертөнцийг мөрөөдлийн газар болгон өөрчилнө. Маргааш энэ цувралын 3 дахь буюу төгсгөлийн хэсэгт бидэнтэй хамт байгаарай. Үүнд Херта эдгэрлийн замнал нь БУРХАН болон өөрийн биетэйгээ харилцах харилцааг хэрхэн өөрчилснийг хуваалцана. Тэрээр мөн өдөр тутмын амьдралдаа илүү их баяр баясгалан, амар амгаланг олж, морьдынхоо хамт бусдад өөрсдийн эдгэрлийн замаар явахад нь тусалсан тухайгаа ярина. (Ши Оунс Саксес ТВ Youtube суваг - Баярлалаа)