ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны аравдугаар сарын 22

Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи 10-р сарын 18-нд АНУ Ираны боомтуудад тавьсан бүслэлтээ цуцлах, газрын тосны экспортын хоригийг арилгах, бүс нутгийн дайсагнасан ажиллагааг зогсоох зэрэг нөхцөлийг нь хүлээн зөвшөөрвөл Ормузын хоолойг дахин нээх Ираны санал хүчинтэй хэвээр гэж мэдэгджээ. Тэрээр хоолойг 6 хоногийн дотор дахин нээж, дараагийн өдөр нь хэлэлцээрийг сэргээж болно гэж мэдэгджээ. АНУ эхнээс нь цөмийн асуудлаар буулт хийхийг шаардаж байгаа бол Иран улс эхлээд усан замыг нээх асуудлыг шийдэхийг хүсэж буй тул хэлэлцээр гацаанд орсон хэвээр байна. (Reuters)

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио 10-р сарын 17-нд мэдэгдэхдээ, Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өмнөх өдөр нь гол арга хэмжээнүүдээс чөлөөлсний дараа Оростой холбоотой хориг, гаалийн татварын эдийн засгийн үр нөлөөг үнэлэхэд 60 хүртэл хоног зарцуулна гэжээ. Эдгээр арга хэмжээнд Оросын бараанд гаалийн татвар ногдуулах, Оросын газрын тос, хий худалдан авдаг орнуудыг шийтгэх заалт багтжээ. Ноён Трамп Орос улсыг хэлэлцээрт үргэлжлүүлэн оролцуулахыг хүсэж байгаагаа мэдэгджээ. (Reuters)

Ерөнхийлөгч Трамп 10-р сарын 18-нд Оросын талаарх бодлогоо хамгаалж, Оросын эсрэг илүү хатуу арга хэмжээ авах нь Украин (Урейн) дахь дайныг дуусгах хэлэлцээрийг тасалдуулж, Оросыг Иранд үзүүлэх дэмжлэгээ нэмэгдүүлэхэд түлхэж болзошгүй гэжээ. Тэрээр дайныг дуусгах болон барьцаалагдсан хүмүүсийн талаарх хэлэлцээ ихээхэн ахицтай байгааг хэлээд, Украин (Урейн)-ы Оросын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдэд хийж буй цохилтууд дэлхийн дизель түлшний үнийг өсгөж байна гэжээ. (Fox News)

Оросын ерөнхийлөгч Владимир Путин Украин (Урейн) дахь дайныг дуусгах талаар АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, Хятадын дарга Ши Жиньпин нартай хэлэлцээ хийх санал тавьсан гэж Уолл Стрит Журнал сонинд мэдээлжээ. Уулзалтыг 11-р сарын 18-19-нд Хятадын Шэньжэнь хотод болох Ази, Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагаа (APEC)-ны дээд хэмжээний уулзалттай зэрэгцүүлэн зохион байгуулж магадгүй. Орос улс хэлэлцээр явагдаж буй баталсан ч ноён Трамп албан ёсоор зөвшөөрөөгүй бөгөөд уулзалтын хэлэлцэх асуудлыг хараахан тогтоогоогүй байна. (WION, The Wall Street Journal)

Украин (Урейн) дахь энхийг сахиулах болзошгүй ажиллагаанд бэлтгэхээр Их Британи, Франц, Герман, Польшийн 1,500 орчим цэрэг 11-р сард Польшид сургуулилтад оролцох төлөвтэй гэж Британийн Таймс сонин мэдээлжээ. Украин (Урейн), Орос улсууд гал зогсоохоор тохиролцсон тохиолдолд олон улсын хүчнийг байрлуулахын тулд бие бүрэлдэхүүнийг шилжүүлэх, хүнс, түлшээр хангах дадлагыг сургуулилтаар хийнэ. (RBC-Ukraine, The Times)

Украин (Урейн), Унгар улсууд харилцаагаа шинээр эхлүүлэхээр тохиролцсон нь Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Володимир Зеленский, Унгарын ерөнхий сайд Петер Мадьяр нарын хэлэлцээрийн үр дүн гэж Украин (Урейн)-ы Гадаад хэргийн яам 10-р сарын 16-нд мэдээлжээ. Хоёр улс мөн худалдаа, хилийн дэд бүтэц, парламентын хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхээр төлөвлөж байна. (UNITED24 Media)

10-р сарын 18-нд Литвийн хойд хэсгийн тэнгэрт дрон байж болзошгүй биет дэлбэрсэн гэх мэдээллийн улмаас хойд болон төвийн бүсийн оршин суугчид 1 цаг орчим хоргоджээ. НАТО [Умард Атлантын гэрээний байгууллага]-гийн командлалын дор ажиллаж буй Италийн 2 сөнөөгч онгоц хариу арга хэмжээ авчээ. Каунасын нисэх буудал түр хаагдаж, дэлбэрэлтийн хэлтэрхий иргэний автомашиныг оножээ. Эрх баригчид уг ослыг шалгаж байна. (Reuters)

53 настай залуухан эрэгтэй гахай-хүний түүхий цусан зайдас идсэний дараа олон эрхтний дутагдалд оржээ. Ау Лак (Вьетнам)-ын Халуун орны өвчин судлалын үндэсний эмнэлэг Стрептококк суисийн халдвар илэрснийг мэдээлсэн тул эмч нар гахай-хүний түүхий мах идэхгүй байхыг анхааруулж, хамгаалах арга хэмжээ авахыг уриалжээ. (VnExpress)

3 жил хийсэн эмнэл зүйн судалгаагаар цусны хорт хавдар болон ясны чөмгийн эмгэгүүдийг хамарсан миелодисплазийн хам шинж [MDS]-тэй өвчтөнүүдийн амьд үлдэх түвшин бага байх нь яс сийрэгжилттэй холбоотойг тогтоож, ясны эдийн алдагдал түргэссэн, суурь нягтрал багассан байгааг илрүүлжээ. Судлаачид хавдрын тусламж үйлчилгээг сайжруулахын тулд, ялангуяа ахмад настнуудын ясны эрүүл мэндийг хянахыг зөвлөж байна. (SciTech Daily)

[АНУ-ын] Вашингтон мужийн Якима тойргийн нэг оршин суугч халдвартай саалийн үхэр-хүмүүстэй харьцсаны дараа өгсөн шувууны томууны шинжилгээний хариу эерэг гарсныг эрүүл мэндийн албаныхан 10-р сарын 15-нд баталжээ. Өвчтөн хөнгөн өвчилсөн бөгөөд олон нийтэд учрах эрсдэл бага хэвээр байна гэж Якимагийн эрүүл мэндийн газар мэдэгджээ. (Nonstop Local KHQ/ Yakima Health District)

[АНУ-ын] Вашингтон мужийн Сент-Хеленс уулын ойролцоо галт уулын хуучин үнс хүчтэй салхинд 3,658 метрийн өндөрт дэгдсэн тул нисэхийн сэрэмжлүүлэг гаргажээ. USGS [АНУ-ын Геологийн судалгааны алба] галт уул дэлбэрээгүйг баталж байна. (Daily Mail)

[Иракийн] Багдад хотын ойролцоо шороон шуурга шууран, цахилгаан дамжуулах цамхаг унаж, Багдад болон Дияла мужийг холбосон 400 киловольтын шугамыг гэмтээжээ. Эрх баригчид цахилгаан тасарсан бүсийн хамрах хүрээ, засварын хугацааг мэдээлээгүй байна. (Shafaq News)

Дэлхийн цаг уурын байгууллага Эль Ниньо үзэгдэл 2026 оны сүүл гэхэд түүхэн дээд хэмжээнд хүрч болзошгүйг анхааруулсан нь Өмнөд Солонгост гэнэтийн хүйтрэлийн давлагаа, их цас, хохирол учруулах бороо зэрэг урьдчилан таамаглахад бэрх өвлийн цаг агаар болж болзошгүй талаар санаа зовнилыг нэмэгдүүлж байна. (Báo Tin tức)

Швейцарын Гризон мужид 2026 он гарснаас хойш зэрлэг амьтан-хүмүүс хашаанд орооцолдсон 73 тохиолдол бүртгэгдсэн ч хэд нь амь эрсэдсэн, ямар төрлийн хашаа байсныг мэдээлээгүй байна. Швейцарын амьтан хамгаалах байгууллагын тооцоогоор жил бүр улсын хэмжээнд 3,000–4,500 зэрлэг амьтан-хүн хашаа хашлаганд амь эрсэддэг бөгөөд эдгээрийн 70 гаруй хувь нь бэлчээрийн торноос үүдэлтэй. IG Wild beim Wild амьтын эрх хамгаалах бүлэг хашааг өдөр бүр шалгах, ашиглаагүй торыг даруй зайлуулах, хяналтыг чангатгахыг шаардсан өргөх бичигт гарын үсэг цуглуулж эхэлжээ. (Wild beim Wild)

[АНУ-ын] Колорадо мужийн Ларкспурын ойролцоох Хойд Америкийн зэрлэг амьтдын хамгийн том гүүрэн гарц зэрлэг амьтан-хүмүүст муж хоорондын 25-р замыг аюулгүй гатлахад тусалж байна. Нээгдсэнээс хойших 10 сарын хугацаанд доогуур нэвтрэх 5 гарц, чиглүүлэх хашаа бүхий энэ гарцын систем тээврийн хэрэгсэл болон зэрлэг амьтан-хүмүүс хоорондоо мөргөлдөх тохиолдлыг 91%-иар бууруулжээ. Энэ амжилт Колорадо муж даяар зэрлэг амьтдын нэмэлт гарц байгуулах төлөвлөгөөнд түлхэц өгч байна. (Good News Network)

Элон Маск 10-р сарын 15-нд [АНУ-ын] Техас мужид болсон арга хэмжээнд Тесла Роудстер 2 загварын туршилтын хувилбарыг танилцуулж, SpaceX-ийн тийрэлтэт төхөөрөмжөөр хөөрч, агаарт эргэлдээд буудаг алсын удирдлагатай машиныг үзүүлжээ. Теслагийн гүйцэтгэх захирал Элон Маск уг машин 1 секунд хүрэхгүй хугацаанд 0-ээс цагт 60 бээр [96.6 километр] хүртэл хурдлах чадвартай гэж мэдэгдсэн бөгөөд 2028 онд үйлдвэрлэж эхлэхээр төлөвлөжээ. (The Guardian)

[АНУ-ын] Хойд Каролина Мужийн Их Сургуулийн судлаачид Плант Армор нэртэй хамгаалалтын даавуу бүтээсэн нь талбайн туршилтаар гүзээлзгэнийн ургацыг бүтээгээгүй ургамлынхаас 3.56 дахин хүртэл нэмэгдүүлжээ. Үүний давхаргат бүтэц нь шавж нэвтрүүлэхгүй байхын зэрэгцээ нарны гэрэл, бороо, агаарыг нэвтрүүлж, ургамлыг илүү дулаан байлгаснаар эрт жимслэхэд тусалдаг. Уг даавуу нь пестицид болон усны хэрэгцээг ч бууруулж болох юм. (Good News Network)

Япон улс Ангарагийн дагуул Фобосоос анхны дээж авч буцаан хүргэх, нөгөө дагуул Деймосыг ажиглах зорилгоор Ангарагийн дагуулуудын хайгуул (MMX)-ын сансрын аппаратаа 10-р сарын 20-нд хөөргөхөөр төлөвлөж байна. Эрдэмтэд энэ нислэгээр хоёр дагуул хэрхэн үүссэн, ус болон амьдралд шаардлагатай бусад бүрэлдэхүүн Дэлхий шиг чулуурхаг гарагуудад хэрхэн хүрснийг тодруулна гэж найдаж байна. (Channel News Asia)

VegCrush 2026 арга хэмжээ 10-р сарын 5-18-нд [АНУ-ын] Калифорни мужийн Сан-Луис-Обиспо тойрогт 30 бизнес эрхлэгчийг нэгтгэж, веган хүнс болон харгислал агуулаагүй бүтээгдэхүүнийг сурталчилжээ. Онцолсон бүтээгдэхүүний борлуулалтын 10 хувийг Амьтдыг хамгаалах байгууллагын Фрийдом Фармс амьтны асрамжийн газрын аврагдсан амьтан-хүмүүст зориулжээ. (IDAUSA.org)

АНУ-ын худалдааны Коллейшн Хелти Ливин компани Тайвань (Формоса)-ийн 2 нийлүүлэгчийг танилцуулна Веган гахайн утсан махны шаржигнуур үйлдвэрлэдэг Веган Селект, помелогоор бүтээгдэхүүн хийдэг Ю И Цүн компаниудыг 2027 оны 1-р сарын 17-19-нд Калифорни мужийн [АНУ-ын] Сан-Франциско хотод болох Винтер ФэнсиФэйр худалдааны үзэсгэлэнд оролцуулж, АНУ-ын жижиглэн худалдаа, түгээлт, хоол үйлчилгээний салбарт түнш хайна. (SpecialtyFood.com)

АНУ-ын Перл брэнд далайн замаг, тамари, улаан лоолиор дээд зэрэглэлийн веган түрс бүтээхэд 2 жил зарцуулжээ. Өдгөө компанийн цахим хуудсаар худалдаалж буй, хөргөгчгүй хадгалж болох энэ орлуулагч бүтээгдэхүүн хилэм-хүмүүсийн түрсгүйгээр давсархаг умами амтыг өгч, ховордсон хилмийн зүйлүүдэд учрах дарамтыг бууруулахад тусална. (VegNews)

10-р сарын 14-нд [АНУ-ын] Орегон мужийн Тайгард хотод нэгэн айлын нохой-хүн үүр цайхын өмнө гарсан галын талаар оршин суугчдад дохио өгч, зугтаж гарахад нь тусалжээ. Харамсалтай нь, тэр нохой-хүн амь эрсэдсэн гэж үзэж байгаа ч айлын нөгөө нохой-хүн аюулгүй гарч чаджээ. (Daily Mail)

[Сирийн] Хаззед 35 метрийн гүн худгаас 10 настай хүүг аврахад тусалсан Амжад Тоумаг [Сирийн] Дамаск орчмын Онцгой байдал, гамшгийн удирдлагын газар 10-р сарын 15-нд шагнажээ. (SANA [Syrian Arab News Agency])

Британийн зэрлэг амьтан-ардын тухай нэвтрүүлгийн хөтлөгч, 11 настай хүү Анишвар Кунчала 10-р сарын 17-нд Испанийн Канарын арлуудад шинжлэх ухаан, сансрын хайгуул, технологи, хөгжим, урлагийг алдаршуулдаг олон улсын СТАРМУС VIII наадмаас Өсвөр үеийн Жейн Гудоллын Дэлхий медаль хүртжээ. Зэрлэг амьтан-хүмүүсийг хамгаалах, биологийн олон янз байдлыг дэмжих, хүүхдүүдийг байгаль хамгаалахад урамшуулах хүчин чармайлтыг нь үнэлэн уг шагналыг олгосон байна. (Moneycontrol, Tenerife Weekly)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Үнэнч сүсгийн эхний хэлбэр бол Гэгээнтнүүдтэй нөхөрлөх юм.” – Хиндү шашны Хайрт Бурхан - Эзэн Шри Рама (Рамачандра) (цагаан хоолтон) (Тулсидасын Рамчаритманас)

Ким Килийн клиник үхлийн тухай 3 хэсэгт цувралын өмнөх 1-р хэсэгт Ким хар тамхи хэтрүүлэн хэрэглээд, танихгүй цөлд очсоноо ярьсан юм. Тэнд Дэлхий дээр амьд хэвээр байсан ээж нь түүнийг Эзэн Есүс Христ (цагаан хоолтон) рүү чиглүүлсэн бөгөөд Тэрээр амбаарын дэргэд хэсэг эрчүүдэд сургаал айлдаж буй хүүхдийн дүрээр харагджээ. Ким цагаан банзан хашааны үзүүрт хүрэхэд дахиад нэг алхвал буцаж ирэх аргагүй гаднах харанхуйд орно гэж нэгэн дуу хоолой анхааруулжээ. Ким эргээд хартал Эзэн Есүс Христ одоо насанд хүрсэн хүний дүрээр үзэгдэв. Тэрээр Түүний өөдөөс харахаар тойрон очсон ч хашаа тэдний дунд байсаар байв. Тэр Кимээс өндөр, сахалтай байсан бөгөөд нүүрнийх нь ясны бүтэц эртний хүнийх шиг, гонзгой харагдсан гэж Ким дүрсэлжээ.

“Тэдгээр нүдэнд хүүхэн хараа алга, залуу минь. Зүгээр л хязгааргүй. Мөнх байдал, залуу минь.” гэж бодсоноо би санаж байна. Хөхөвтөр, сааралдуу, ногоон өнгө л байсан. Бурхан минь. Миний харж байсан хамгийн үзэсгэлэнтэй нүд. Тэр намайг хэсэг ширтэхэд би: “Яагаад Тэр над руу ингэж харж байгаа юм бол? Яагаад юу ч хэлэхгүй байна вэ? Бурхан минь. Тэр яагаад намайг зогсоов? Яагаад надад дахин боломж олгов? Тэр надаас бариад там руу шидэж ч чадна шүү дээ.” гэж бодсон. […] Бодол минь тэрэгний дугуй шиг эргэлдэж байтал Тэр гэнэт толгойгоо бөхийлгөн дохиж, инээмсэглэсэн. Тэгэхэд л би сандарч тэвдсэн [хэт хүчтэй хариу үйлдэл үзүүлсэн]. Тэр над руу инээмсэглэсэн. Хамгийн үзэсгэлэнтэй инээмсэглэл. Тэгээд би “Тэр юу хийж байна вэ?” гэж бодсон. […] Тэр баруун гараа сунгаж, миний зүүн мөрөн дээр, яг энд, яг тэнд тавьсан. Тэгэхдээ Тэр надад орь дуу тавимаар асар их өвдөлт мэдрүүлсэн.

Тэгээд намайг асуухаас ч өмнө, би Түүнээс юу ч асуугаагүй байхад, “Би чамайг уучилж байна.” гэж хэлсэн. Тэр гараа яг энд тавьсан. Би бүр цочирдсон. “Юу гэнэ ээ?” гэж бодсон. Би Түүнийг харааж зүхсэн, хар тамхи хэрэглэсэн, таны санаанд орж болох бүхнийг хийсэн. Юу гэнэ ээ? Тэр намайг уучилж байна. Тэгээд Тэр: “Чи хүмүүст Миний Үгийг заах болно.” гэж зарлигдсан. Тэр надад энд [гараа] хүргэхдээ багахан өвдөлт мэдрүүлсэн. Асар их өвдөлт байсан. […] Бид Түүнээс нүүр буруулахдаа ийм өвдөлт учруулдгийг би мэдсэн. […] [Мөн] Тэр надад тайлбарлахын аргагүй агуу их Хайрыг мэдрүүлсэн. Цэвэр ариун байсан. Энд бидэнд байдаг шиг биш. Ким Түүний хайр, өвдөлтийн өчүүхэн хэсгийг л мэдэрснээ ойлгожээ. Өөрийнх нь хүүхдүүд Түүнээс нүүр буруулж, тамд очихыг харах нь Түүнд шаналал учруулдгийг тэр ухаарсан. Би үүнийг мэдэрсэн. Тэр надад үүнийг мэдрүүлсэн. Дараа нь тэр Хайр, тэр Хайр. Бурхан минь. Тэр Хайрыг эргэцүүлэн Ким хэлэхдээ, гэр бүл, найз нөхөд, сүмийн хамт олон маань Эзэн Есүс Христтэй хамт байх Диваажингийн Хайрыг бидэнд багахан мэдрүүлдэг гэв. Гэсэн ч дэлхийн хайр тэр Тэнгэрлэг Хайрын сүүдэр төдий юм.

3-р ангид Ким өөрсдийгөө Христийн шашинтан гэж итгэдэг асар олон хүнийг харснаа дурсана. Гэвч тэднийг Диваажинд оруулахгүй байгааг тэр ойлгожээ. Тэр бүх хүн: “Намайг оруулаач. Би тэнд байх ёстой.” гэж хашхирч орилохыг би харсан. Харин Тэр “Би та нарыг танихгүй.” гэж хэлсэн. Тэгээд би: “Бурхан минь” гэж бодсон. Ким Килийн клиник үхлийн тухай 3 хэсэгт цувралын төгсгөлийн 3-р хэсэгт маргааш бидэнтэй хамт байгаарай. (Тачин Ди Афтерлайф YouTube суваг - Баярлалаа)