ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны долоодугаар сарын 21

Ираны Дээд удирдагч Можтаба Хаменеи АНУ-ын халдлага үргэлжилбэл Иран болон бүс нутгийн холбоотнууд нь АНУ-д “мартагдашгүй сургамж” өгнө гэж төрийн телевизээр уншсан мэдэгдэлдээ анхааруулжээ. (Аль Жазира)

Ираны Гадаад хэргийн дэд сайд Казем Гарибабади тус улс АНУ-Ираны харилцан ойлголцлын санамж бичгээр хүлээсэн үүргээ түдгэлзүүлсэн гэж мэдэгджээ. (Фокс Ньюс, Анадолу Аженси)

Ираны Дээд удирдагч Можтаба Хаменеин зөвлөх Мохсен Резаи АНУ-ын цохилт үргэлжилбэл Ираны довтлох хүчний хувьд “улс төрийн ямар ч хил” аюулгүй үлдэхгүй гэж анхааруулжээ. (Фокс Ньюс)

Кувейтийн Газрын тосны корпорац Ираны давтан халдлагын улмаас газрын тосны салбарын амин чухал байгууламжид их хэмжээний эд материалын хохирол учирч, хэд хэдэн хүн бэртсэн гэж мэдэгджээ. Кувейтийн арми Иранаас харвасан баллистик пуужин, нисгэгчгүй онгоцнуудыг устгасан бөгөөд газрын тос, цахилгаан эрчим хүч, усны салбарын байгууламжууд мөн өртөж, гал унтраах, засварлах ажиллагаа явуулахад хүргэжээ. (Фокс Ньюс)

7-р сарын 16-наас 17-нд Оросын халдлагын улмаас Украин (Урейн) даяар 7 хүн амиа алдаж, 67 хүн шархдаж, [Украин (Урейн)-ы] Одесса хот хамгийн их өртсөн бүсүүдийн нэг болжээ. (Киев Индепендент)

Украин (Урейн)-ы Гадаад хэргийн сайд Андрей Сибига тус улс дайныг дуусгах бодит саналуудыг боловсруулсан, гал зогсооход бэлэн байгаа, ерөнхийлөгч Володимир Зеленський ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй уулзахад бэлэн гэж мэдэгджээ. Сайд Сибига ийм уулзалт нь энхийн хүчин чармайлтад томоохон түлхэц өгч болох бөгөөд Украин (Урейн) улс байлдааны талбарт байр сууриа бэхжүүлснээр хэлэлцээр хийх чадвар нь сайжирсан гэжээ. (RBC-Украин)

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп сонгуультай холбоотой тагнуулын баримт бичгүүдийг нууцын зэрэглэлээс гаргажээ. Түүний хэлснээр, эдгээр нь АНУ-ын санал тоолох системийн эмзэг байдал, сонгогчдын мэдээллийг ашигласан гадаад этгээдүүд ашигласан явдал, мужуудын сонгогчийн бүртгэлийн асуудлыг илчилжээ. Тэрээр уг материалд Хятад улс АНУ-ын олон нийтийн үзэл бодолд нөлөөлөх ажиллагаа явуулсныг харуулсан гэж мэдэгдээд, холбогдох тагнуулын мэдээллийг нуун дарагдуулсан хэмээн буруутгаж буй албан тушаалтнуудыг шалгахыг уриалжээ. (Фокс Ньюс)

ИБУИНВУ-ын Засгийн газар 16, 17 настнуудад шөнийн цагаар олон нийтийн сүлжээ ашиглахыг хорих хязгаарлалтыг үндсэн тохиргоо болгож, автоматаар тоглуулах болон төгсгөлгүй хувийн мэдээллийн урсгал зэрэг донтуулдаг функцийг анхнаасаа идэвхгүй болгоно. Эдгээр арга хэмжээг улс даяарх туршилтаар шөнийн хязгаарлалт нойр, анхаарал төвлөрлийг сайжруулсан нь тогтоогдсоны дараа хэрэгжүүлж буй бөгөөд 16-аас доош насны бүх хүүхдэд олон нийтийн сүлжээг бүрэн хориглох удахгүй хэрэгжих шийдвэрийг улам бататгаж байна. Сургуулиуд мөн сурагчдад ХОУ [хиймэл оюун ухаан]-ыг зөв ашиглах, ташаа мэдээллийг таних, цахим орчны хортой агуулгыг ялгахад туслах хэвлэл мэдээллийн боловсролыг өргөжүүлнэ. (Gov.uk)

Испанийн төрийн өмчит төмөр замын оператор Renfe 2026 оны 7-р сарын 21-нээс эхлэн 40 хүртэл килограмм жинтэй нохой-хүнийг бараг бүх галт тэргээрээ зорчуулахаар болж, өмнө нь зөвхөн зарим хурдны чиглэлд үйлчилж байсан боломжоо өргөтгөжээ. Энэ бодлого нь Испани улсыг галт тэргээр нохой-ардтай зорчиход Европын хамгийн таатай орнуудын нэг болгож байна. (ЕвроУикли Ньюс)

[ИБУИНВУ-ын] Английн засгийн газар нарны эрчим хүчний хөтөлбөрөө өргөжүүлж, олон зуун сургууль, коллежид төрийн санхүүжилтээр, эсвэл хувийн хөрөнгөөр нарны хавтан суурилуулснаар ашиглалтын хугацаанд нь эрчим хүчний зардлыг ойролцоогоор 220 сая фунт.Стерлингээр бууруулна. Дараагийн шатанд “Их Британийн Эрчим хүчний нарны түншлэл”-д 100 сургууль нэмж, хувийн компаниуд 150 сургуульд урьдчилгаа төлбөргүйгээр нарны хавтан суурилуулах туршилтыг эхлүүлэн, сургуулиудад цэвэр цахилгааныг хямд үнээр авах боломж олгож байна. Эдгээр санаачилга нь Английн бүх сургууль, коллежийг нарны эрчим хүчээр хангах боломж бүрдүүлж, анги танхимд зарцуулах хөрөнгийг нэмэгдүүлэн, дотоодын тогтвортой эрчим хүчний үйлдвэрлэлийг дэмжихийг зорьж байна. (Gov.uk)

2026 оны эхний хагаст дэлхий даяар далайн дээрмийн 38 хэрэг бүртгэгдсэн нь Олон улсын далайн тээврийн товчоо 1992 онд бүртгэж эхэлснээс хойших хамгийн доод түвшин болжээ. Хэдий огцом буурсан ч Сомалид төвтэй бүлэглэлүүд томоохон аюул хэвээр байгаа бөгөөд дэлхий даяарх хөлгийн багийнхныг барьцаалсан хэргийн 94%-ийг үйлдсэн байна. (Той бао VTV)

[ИБУИНВУ-ын] Англи орон улсын хэмжээнд нярай хүүхдийг нугасны булчингийн хатингаршил (SMA)-ын шинжилгээнд хамруулах ба энэ нь эмч нарт уг эмгэгийг төрөх үед нь оношилж, шинж тэмдэг илрэхээс өмнө амь нас аврах эмчилгээг эхлүүлэх боломж олгож байна. Гэр бүлүүд болон өмгөөллийн бүлгүүдийн олон жилийн кампанит ажлын үр дүнд өсгийнөөс өсгий цус авах шинжилгээг 2026 оны 10-р сараас үе шаттай нэвтрүүлж эхлэн, 2027 оны 10-р сар гэхэд бүх шинжилгээний лабораторид бүрэн хэрэгжүүлэхээр болжээ. (Gov.uk)

Амралт, зугаалгын зориулалттай усанд сэлэх нь хүмүүсийг бактери, вирус, шимэгч хорхой, хорт замагт өртүүлж, усанд сэлэгчийн чихний үрэвсэл, арьсны тууралт, ходоод гэдэсний халдвар зэрэг өвчин үүсгэдэг. Аюулгүй хэвээр байхын тулд ус залгихгүй байх, суулгаж буй, эсвэл ил шархтай үед сэлэхгүй байх, замаг ихээр цэцэглэсэн усанд орохгүй байхыг эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүд зөвлөж байна. Мөн усанд сэлэхийн өмнө болон дараа шүршүүрт орох, гараа угаах, орон нутгийн усны чанарын зөвлөмжийг шалгахыг зөвлөсөн байна. (USA Түдэй)

Уламжлалт анагаах ухааны мэргэжилтнүүд гар, хөл даарах зэргээр илэрдэг хүйтэнд мэдрэмтгий биеийн онцлогтой хүмүүст биеийн байдлаа сайжруулах таван дадлыг зөвлөж байна. Таван арга нь: 1. Бүлээн хоол, унд хэрэглэж, хүйтэн хүнснээс зайлсхийх 2. Хангалттай унтаж, орой 11 цагаас өмнө хэвтэх 3. Халуун цаг агаарт ч биеэ дулаан байлгах 4. Цусны эргэлтээ дэмжихийн тулд өдөр бүр хөнгөн дасгал хийх 5. Бусдыг сохроор дуурайлгүй, эрүүл мэндийн дадлаа өөртөө тохируулах, өөрийн биеийн онцлогийг сонсох. (ВнЭкспресс)

Өдрийн цагаар хурц гэрэлд байх нь хүний нойрны чанарыг сайжруулж, биологийн хэмнэлийг бэхжүүлж болохыг ИБУИНВУ-ын] Манчестерийн Их Сургуулийн шинэ судалгаа харуулжээ. Өдрийн гэрэлд тогтмол байх нь шөнийн эхний хагаст илүү гүн нойрсоход тусалдаг. Бүдэг гэрэлтэй дотоод орчин биеийн биологийн цагийг алдагдуулж, урт хугацаанд эрүүл мэндэд заналхийлдэг байна. (СкайТех Дэйли)

Дээд хэмжээнд хүрсэн халалтын үеэр гольфын бөмбөгийн дайтай мөндөртэй аянга цахилгаант шуурга Европын зарим хэсгийг дайрч, Франц, Герман, Польш улсуудад үер бууж, хохирол учруулжээ. Швейцарт пүрэв гарагийн орой болон шөнөдөө 26 мянга гаруй цахилгаан цахисан байна. (Гардиан, swissinfo.ch)

Хойд Африкт хэт халалтын давлагаа нүүрлэжээ. Эрх баригчид хэд хэдэн мужид гарсан 100 гаруй ой хээрийн түймэртэй тэмцэж байна. Алжир хотын асрамжийн газарт гарсан галын улмаас голдуу хүүхэд бүхий 11 хүн амиа алдаж, 19 хүн бэртэж гэмтжээ. Албаны хүмүүсийн мэдээлснээр, галын шалтгаан нь халуунд тасралтгүй ажилласан агааржуулагчийн цахилгааны очноос үүдсэн байна. Мароккод 2,485 га газар шатсан нь 77%-иар өссөн үзүүлэлт бол Тунист 1,542 га газар шатжээ. Мэргэжилтнүүд түймрийн улирал уртсаж буйг дэлхийн дулааралтай холбон тайлбарлаж байна. (Араб Ньюс)

Чилийн төв болон өмнөд хэсгийг аадар бороо, хүчтэй салхи дайрч, наад зах нь 3 хүн амиа алдаж, долоон хүн бэртэж гэмтэн, 466 оршин суугчийг хоргодох байранд шилжүүлжээ. Ойролцоогоор 257 мянган хэрэглэгч цахилгаангүй болж, замууд хаагдсанаар хэд хэдэн суурин тусгаарлагджээ. Ерөнхийлөгч Хосе Антонио Каст ихээхэн хохирол амссан Биобио бүсэд очиж, хариу арга хэмжээг хянан ажиллажээ. (Ройтерс/ Аль Жазира)

Их Британийн нэр хүндтэй олон нийтийн зүтгэлтнүүд болох MBE цолтой Трейси Эдвардс (веган), Дэйм Жуди Денч, OBE цолтой Леона Льюис (веган), Мэри Маккартни (цагаан хоолтон), Рэнкин, Сэр Марк Райланс (цагаан хоолтон) болон бусад дэмжигч [АНУ-ын] “Humane World for Animals” байгууллагын зохион байгуулсан захидалд гарын үсэг зурж, өнгөрсөн сард агнуур сэргэснээс хойш 18 сэрвээт халим устгасны дараа Исландыг арилжааны халим агнуураа зогсоохыг уриалжээ. Тэд Исландын Аж үйлдвэрийн сайд Ханна Катрин Фридрикссонд илгээсэн захидалдаа халимуудын хамгааллын эмзэг статус болон өмнөх агнуурын үеэр удаан тарчилж байсныг онцлоод, энэ намар халим агнуурыг хориглох хуулийн төсөл өргөн барина гэсэн амлалтаа биелүүлэхийг уриалжээ. Халим агнуурыг зогсоовол Исланд халим-хүний махны хумигдаж буй зах зээлд найдахын оронд халим-хүн ажиглах аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх боломжтой хэмээн гарын үсэг зурагчид үзэж байна. (Амьтдын төлөөх Хүмүүнлэг Ертөнц Австралийн салбар)

Энэтхэгийн Эдийн засгийн орлогын тагнуулын газар улс даяарх ажиллагаагаар ховордсон 440 гаруй амьтан-хүн, 15 орчим килограмм зааны-ардын соёо хураан авч, 33 хүнийг баривчлан, хууль бус наймааны хэд хэдэн сүлжээг татан буулгажээ. Нисэх буудлууд болон хэд хэдэн мужид зохицуулалттай нэгжлэг явуулахад заан-хүний соёо, хамгаалалтад буй мөлхөгч-хүмүүс, ховор чамин хөхтөн амьтан-ард хайрст гүрвэл-хүний хайрс болон зэрлэг амьтан-ардын бусад хууль бус бүтээгдэхүүн тээвэрлэдэг замуудыг илрүүлжээ. (Уорлд Анимал Ньюс)

[АНУ-ын] Мэн мужид томоохон далангуудыг буулгаж, загас-ардын нэвтрэх шинэ сувгууд байгуулсны дараа май загас-хүн [голын май загас-ард]-ын тоо толгой эрс сэргэж, 2025 онд тус мужийн гол мөрөнд ойролцоогоор 20 сая загас-хүн буцан иржээ. Далан байгуулах, бохирдол, далайн хэт их загасчлалын улмаас нэгэн цагт бараг устсан энэ зүйл нь ялангуяа Пенобскот голд, бүс нутгийн экологийн сэргэлтийн хамгийн амжилттай жишээ болсон байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

PETA [Амьтдад ёс зүйтэй ханддаг хүмүүсийн нийгэмлэг] BBC-д алдарт “Доктор Хүү” шинжлэх ухааны уран зөгнөлт цувралын Доктор Хүүгийн дүрийн 16 дахь хувилбарыг веган болгохыг уриалж, уг дүрийн энэрэнгүй сэтгэл амьтан-хүмүүст ч хамаарах ёстой гэж учирласан байна. Тус байгууллага телевизэд илгээсэн захидалдаа веган Доктор нь нэвтрүүлгийн үнэт зүйлстэй нийцэж, залуу үзэгчдийн сэтгэлд хүрнэ гэж дурджээ. (Yahoo!Ньюс)

YouGov-ийн судалгаагаар Швейцарын хэрэглэгчид зөвхөн “веган” эсвэл “ургамлын гаралтай” гэсэн энгийн тайлбартай бүтээгдэхүүнээс илүү V-Label гэрчилгээтэй [веган бүтээгдэхүүн болохыг баталгаажуулсан тэмдэг] хүнс худалдан авах сонирхолтой байна. (Вежкономист)

Австралийн веган бүтээгдэхүүн So Good Өндөр уурагтай бүйлсний самрын сүү нь 2026 оны Эрүүл хүнсний зөвлөмжийн тусгай хоолны шагналын уураг ихтэй бүтээгдэхүүний төрөлд түрүүлж, эрүүл мэнд, чанарын онцгой үзүүлэлтээрээ хоол тэжээлийн мэргэжилтнүүдэд хүлээн зөвшөөрөгджээ. (РетэйлУорлд)

Тайландын Руамкатаню сан яаралтай аврах байгууллагын сайн дурын ажилтнууд [Тайландын] Аюттхаяд ачааны машинд дайруулсан муур-хүнд 30 минутын турш CPR [зүрх- уушгины сэхээн амьдруулалт] хийг, амийг нь аварчээ. Эмнэлэгт эрчимт эмчилгээ хийлгэсний дараа муур анд эдгэрч, шинэ асран хамгаалагч нь түүнд “аз ивээж аврагдсан” гэсэн утгатай Бун Род нэрийг өгчээ. (Түөй Трэ)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Туенкуанг коммунд амьдардаг оршин суугч 4 килограмм жинтэй, 1.3 метр урттай усны варан гүрвэл-хүнийг олсныхоо дараа Ау Лакийн (Вьетнамын) орон нутгийн эрх баригчдад сайн дураараа хүлээлгэн өгчээ. Албаны хан ховор усны варан-хүнийг байгальд нь буцаан тавихаар бэлтгэж байна. (Бао Лам Дон)

Байгаль хамгаалагчид урт хугацааны сэргээн нутагшуулах хөтөлбөрийг дэмжихээр олзонд үржүүлсэн, ховордсон Луизианагийн 14 нарсны могой-хүнийг [АНУ-ын Луизиана мужийн] Кисатчи үндэсний ойд тавьжээ. Микрочип суулгасан могой-хүмүүсийг суллаж тавихын өмнө эрүүл мэндийн үзлэгт хамруулсан ба энэ нь үржүүлэг, амьдрах орчны нөхөн сэргээлтээр өөрөө тогтвортой өсөх зэрлэг тоо толгойг сэргээхэд тустай юм. (A-Z Animals)

Өдрийн мэргэн эшлэл: “Үргэлж үнэнийг хэл.” – АНУ-ын анхны Ерөнхийлөгч, Эрхэмсэг Ноён Жорж Вашингтон (AZ Quotes)

Др. Стивен Дитрих-Колокурисын клиник үхэлд орсон тухай цувралын өмнөх нэгдүгээр хэсэгт Стивен зүрхний шигдээсээр өвдөхөд өөрөө мэдэлгүй хүнд хэлбэрийн үжлийн шок руу шилжжээ. Түүний өвдөлт гэнэт арилж, тэр өөрийгөө нас барсныг ухаарчээ. Түүний ярьснаар, ухамсар нь биеийнх нь дээр хөөрч, дараа нь орон зайн гүн рүү шилжихэд БУРХАН-ыг болон ард нь байх аймшигт хоосон орон зайг мэдэрчээ. Дараа нь Стивен амьдралынхаа тоймтой нүүр тулсан ч энэ нь олон зохион байгуулалттай шашны сургаалаас өөр байсан гэжээ.

Тэгээд намайг амьдралаа эргэн харах гэж нэрлэдэг зүйлийн өмнө аваачсан байх. Би олон хүнд учруулсан өвдөлтөө өөрөө мэдэрсэн. Би шуналтай амьдарч, мөнгийг бурхан мэт шүтэж, мөнгө, таашаалд төвлөрч байсан. Гэхдээ мэдэрсэн шүүлтдээ эргээд оръё. Би хэн нэгнийг санаатайгаар шархлуулах бүрд, буруу үйлдэл минь эцэстээ бусдыг зовоох бүрд шархлуулсан хүмүүсийнхээ өвдөлтийг мэдэрсэн. Энэ нь маш, маш хүчтэй байсан бөгөөд би одоо ч санаж, өнөөдрийг хүртэл үүнийг мэдэрсээр байна.

Мөн миний хийсэн туйлын, туйлын их шархлуулсан өөр зүйлс байсан ч тэдгээрийг ярихгүй. Тэр ч байтугай огт санахгүй байгаа зүйлстэйгээ ч нүүр тулж, дахин туулсан. Одоо тэдгээрийг санаж, бүр маш тод санадаг ч өмнө нь бүрэн мартсан байсан нь намайг ямар хүйтэн сэтгэлтэй байсныг харуулж, байдлыг улам хүнд болгосон.

Олон зохион байгуулалттай шашин хүмүүсийн амьдралын зарим талыг ихэд онцолж, үүнийг ч, түүнийг ч буруу хийж байна гэж сургадаг ч намайг тэдгээрийн төлөө шүүгээгүй. Намайг бусдад учруулсан зовлонгийн минь төлөө шүүсэн бөгөөд тэр нь өчүүхэн зүйлс байгаагүй. Энэ нь жинхэнэ зовлон байсан. Би БУРХАН-д хандан, хийсэн буруу зүйлээ залруулж, хүмүүсийг дахин шархлуулахгүй байж, энэ удаа сайн зүйл хийж, хүмүүст үнэхээр туслахын тулд, өөрийнхөө төлөө бус, харин бусдын төлөө, ямар нэг далд зорилгогүйгээр туслахын төлөө өөр нэг боломж хүсэж байгаагаа хэлсэн.

Шүүлт тэсвэрлэхийн аргагүй өвдөлттэй байсан бөгөөд Стивен хоосон орон зайн юу ч үгүй байдал, өөрийг нь тийш татах хүчнээс айж байв. Би тэр бүхнийг хийсэн болохоор муу газар руу явах гэж байгаа мэт санагдсан. Ард минь юу ч үгүй хоосон орон зай байсан тул би маш их айсан. Би БУРХАНыг мэдэрсэн ч ард буй тэр хоосон орон зайд Гэрэл байхгүй байсан тул тэндээс айдас мэдрэгдсэн. Тэнд юу ч байгаагүй. Намайг айлгаж байсан зүйл бол тэр юу ч үгүй хоосон байдал байсан.

Гэхдээ би бүх хүчээрээ бие рүүгээ буцахыг хичээсэн. Ямар нэг таталцлын хүч намайг тэр хоосон орон зай руу сорж буй мэт тасралтгүй татсаар байсан. Тэнд сүнс ч, чөтгөр ч, сахиусан тэнгэр ч, Есүс ч, Будда ч, тэжээвэр амьтад ч, юу ч байгаагүй. Юу ч үгүй, зөвхөн хоосон орон зай, мөн орчлонгийн оршихуй буюу БУРХАНтай холбогдсон миний ухамсар л байсан. Гэхдээ БУРХАН биет дүргүй, хүний дүр төрхгүй, хүн төрөлхтөн ойлгож чадах, эсвэл урьд нь хүний нүдээр харж байсан ямар ч зүйлтэй огт адил байгаагүй гэдгийг хэлэх хэрэгтэй.

Ийнхүү тэмцэж, эсэргүүцсэний эцэст би шашныхаа нэрийг дуудан хашхирсан. Тэр мөчид би бие рүүгээ буцан сорогдсон. Гэхдээ зүгээр сорогдсон биш, зуун давхар барилгаа сунаж, бетон дээр мөргөх мэт санагдаж, маш их өвдсөн. Үнэхээр маш их өвдөж, би сэрсэн. Тэд надад дефибриллятор хэрэглэж байсан бололтой. Гэхдээ өвдөлт нь цахилгаан цохилтоос болоогүй, харин булчин агшихад бие минь хөдөлснөөс болсон. Тэр үед л замын хатуу хучилт дээр мөргөсөн мэт санагдсан. Зөөлрүүлж хэлэхэд ч маш аймшигтай байсан.

Гуравдугаар хэсэгт Стивен клиник үхэлд орсон явдал нь амьдрах хэв маягийг нь хэрхэн өөрчилж, шархлуулсан хүмүүсээсээ уучлал эрэхэд хүргэснийг хуваалцана. Би юуны түрүүнд хохироосон олон хүнтэйгээ холбоо барьж, уучлал гуйсан. Тэдний ихэнх нь “За” гэсэн. Ихэнх нь “Би чамайг уучиллаа.” гэсэн. Др. Стивен Дитрих-Колокурисын клиник үхлийн тохиолдлын тухай энэхүү цувралын 3-р хэсгийг маргааш хүлээн авч үзээрэй. (ЖеффМара Подкаст)