ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 7-р сарын 7

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамп Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрч буй тээвэрлэлт түүхэн дээд түвшинд хүрч, хөлгүүд “өмнө нь хэний ч харж байгаагүй олон тоогоор” гарч байна гэж мэдэгджээ. Мөн Тэрээр газрын тосны үнэ “хэний ч төсөөлөөгүйгээр” буурч байна гэж нэмж хэлжээ. (Матрубхуми)

Франц, Их Британи, Оман улсууд Ормузын хоолойгоор аюулгүй зорчихыг дэмжих шинэ хэлэлцээр байгуулснаа зарлажээ. Франц, Их Британи улсууд Оманы нутаг дэвсгэрийн усыг худалдааны тээвэрт аюулгүй байлгахын тулд Омантай хамтран ажиллана гэж мэдэгдсэн байна. Мөн хоёр улс шаардлагатай бол усан замаар чөлөөтэй зорчих эрхийг дэмжихээр олон улсын өргөн хүрээтэй цэргийн ажиллагаа явуулахад бэлэн гэдгээ илэрхийллээ. Иран уг хэлэлцээрийг эрс шүүмжилж, Ормузын хоолой бол “бүс нутгаас гаднах хүчнүүдийн цэргийн үзүүлбэрийн тайз биш” гэж мэдэгдсэн байна. Иран улс өөрийгөө энэ усан замын аюулгүй байдлын гол батлан даагч гэж үзэж байна. (Фокс Ньюс)

АНУ Ормузын хоолойн аюулгүй байдалд чиглэсэн өндөр түвшний цэргийн дээд уулзалт зохион байгуулжээ. Уулзалтыг Бахрейны Батлан хамгаалах хүчин зохион байгуулж, АНУ-ын Төв командлалын адмирал Брэд Купер даргалсан байна. Бахрейн, Египет, Иордан, Кувейт, Ливан, Оман, Катар, Саудын Араб, Сири, Арабын Нэгдсэн Эмират, Йемен зэрэг Ойрх Дорнодын 12 улсын цэргийн командлагчид оролцжээ. Оролцогчид Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх худалдааны чөлөөтэй урсгалыг хамгаалах амлалтаа дахин бататгаж, бүс нутгийн батлан хамгаалах хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийг зорьж байна. (ИранВайр)

Украин (Урейн) улс 7-р сарын 3-ны шөнө [Оросын] Санкт-Петербург хотын ойролцоох газрын тосны дэд бүтэц, цэргийн байгууламжуудад алсын зайн дроноор цохилт өгчээ. (Аль Жазира)

Оросын ерөнхийлөгч Владимир Путин Америкийн тусгаар тогтнолын 250 жилийн ойг тохиолдуулан АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трампт баярын мэндчилгээ илгээлээ. Уг мэндчилгээнд Путин Орос улс Их Британиас тусгаар тогтнохын төлөөх тэмцэлд Америкийн колоничлогчдыг дэмжиж байсныг дурдаж, хоёр орны харилцааны урт түүх, тэр дундаа Дэлхийн II дайны үеийн холбоотны харилцааг онцолсон байна. Тэрээр дэлхийн цөмийн хамгийн том хоёр гүрэн болох Орос, АНУ нь дэлхийн аюулгүй байдал, тогтвортой байдлын төлөө онцгой хариуцлага хүлээдэг гэж онцлоод, бүтээлч, харилцан ашигтай харилцааг хөгжүүлэхийг уриалсан байна. (ТАСС)

Оросын хамгийн том банк Сбербанкны тэргүүн Герман Греф тус улсын ерөнхийлөгч Владимир Путинд Украин (Урейн)-ы дайныг зогсоохыг уриалжээ. Тэрээр мөргөлдөөн үргэлжилбэл Оросын эдийн засаг “ердөө тэсэж үлдэж чадахгүй” гэж анхааруулж, улс орноо эдийн засгийн сүйрэл рүү түлхэж байна гэжээ. Ноён Греф хөрөнгө оруулалт буурч, цалин багасаж, ажлын байр алдагдаж, хүүгийн түвшин огцом өсөж байгааг томоохон асуудал хэмээн онцолсон байна. Украин (Ureign)-ы дронууд Оросын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдэд цохилт өгч, түлшний хомсдол үүсгэсэн нь эдийн засгийн дарамтыг улам нэмэгдүүлж буй энэ үед уг анхааруулгыг гаргажээ. (Нью-Йорк Пост)

Арабын Нэгдсэн Эмират Улс [АНЭУ] Суданд нэн даруй гал зогсоохыг уриалжээ. [Швейцарын] Женев хотод болсон НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлийн хуралдаанд тавьсан илтгэлдээ хоёр талын дайтагчид олон улсын хуулийг зөрчиж, энгийн иргэд болон иргэний дэд бүтцэд халдаж буйг буруушаажээ. Энгийн иргэдийг хамгаалах, олон хүн амь үрэгдэж буй бууруулах, хүмүүнлэгийн тусламжийг аюулгүй хүргэхийн тулд эвлэрэл хэрэгтэй гэж мэдэгджээ. Суданы 2021 оны цэргийн эргэлтийн дараа 2023 онд дэгдсэн иргэний дайн нь дэлхийн хүмүүнлэгийн хамгийн хүнд хямралын нэг болж, дроныг өргөн хэмжээнд ашигласан дайнаар тодорхойлогдож байна. (Миддл-Ийст Онлайн)

[Испанийн] Барселона хотын захиргаа гудамж цэвэрлэгч, цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ажилтан, хог тээвэрлэгч зэрэг гадаа ажилладаг 1,400 орчим ажилтандаа халуун хянах бугуйвч тарааж эхэлжээ. Уг төхөөрөмж нь биеийн температурыг хэмжиж, ажилчид халуунаас үүдэлтэй өвчний эрсдэлд орох үед дуу болон чичиргээний дохио өгч, ажлаа зогсоохыг анхааруулдаг. Энэ арга хэмжээ нь 6-р сард Испани даяар 1,000 гаруй илүүдэл нас баралт үүсгэсэн дараалсан халуун давлагааны үед улам хүндэрч буй уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох хүчин чармайлтын нэг хэсэг юм. (Ройтерс)

20 орчим улсын өндөр дарвуулт хөлөг онгоцны олон улсын флот флот Америкийн 250 жилийн ойг тэмдэглэхээр [АНУ-ын] Нью Жерси мужийн Сэнди Хукд хүрэлцэн иржээ. 7-р сарын 4-ний баярт давхцуулсан энэ цугларалт нь тэнгисийн цэргийн уламжлал болон олон улсын холбоотны харилцааг онцолж байна. Сэнди Хук нь бараг 250 жилийн өмнө Жорж Вашингтоны арми Британийн хүчнийг Нью Жерсигээс хөөн гаргасан газар бөгөөд Хувьсгалт дайны төгсгөлд Британийн сүүлчийн хөлөг онгоцнууд хөдөлсөн газар гэдгээрээ түүхэн гүнзгий ач холбогдолтой газар юм. (Фокс Ньюс)

Зүүн Өмнөд Азийн орнууд тандалт, хил дамнасан хамтын ажиллагаагаа сайжруулснаар 2010 оноос хойш хумхаа өвчний тохиолдлыг 67%-аар бууруулж, устгах ажлаа эрчимжүүлж байна. Ау Лак (Вьетнам), Камбож, Лаос улсуудад жилд хэдхэн зуун тохиолдол бүртгэгдэж байгаа бол эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүд өвчнийг бүрэн устгахын тулд санхүүжилтийг тогтвортой хадгалахыг уриалж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Киргизийн Ош мужид нэгэн ресторанд болсон гэр бүлийн баярын дараа олон хүн хоолны хордлогод орж, 49 хүн эмнэлэгт хүргэгджээ. Эрүүл мэндийн байгууллагууд үдэшлэгт авчирсан, гэрт бэлтгэсэн тахиа-хүний мөч, мөн тухайн газарт шинээр бэлтгэсэн хоолнуудыг хоолны хордлогын эх үүсвэр байж болзошгүй гэж үзэж, албаны хүмүүс тухайн газрыг торгож, түр хаахад хүргэжээ. (Каспиан Пост)

Мэргэжилтнүүд давсыг саримс, цагаан гаа, шар гаа зэрэг ургамал, амтлагчаар орлуулах нь даралтыг хянах, үрэвслийг бууруулахад тусалж, бөөрний эрүүл мэндийг дэмждэг гэжээ. Саримс нь аллицинаар дамжуулан үл исэлдүүлэх тустай бол цагаан гаа нь хоол боловсруулалтад тусалж, натрийн хэрэглээг бууруулдаг. Шар гаа нь куркумины ачаар үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй ч бөөрний өвчтэй хүмүүс өндөр тунтай нэмэлт бүтээгдэхүүнээс зайлсхийх хэрэгтэй. (ВнЭкспресс)

Францад 6-р сард 11 өдөр үргэлжилсэн түүхэн халууны давлагааны үеэр нас баралт огцом өсжээ. Олон бүсэд агаарын хэм Цельсийн 40 хэмээс давж, нийгмийн эрүүл мэндийн байгууллагууд 6-р сарын 22–28-ны оргил долоо хоногт нас баралт 29.1%-аар өсөж, өмнөх долоо хоногтой харьцуулахад улсын хэмжээнд ойролцоогоор 2,025 хүн нэмж нас барсан гэж мэдээлжээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Борооны улирал 5-р сарын дунд үеэс эхэлснээс хойш Кот-д’Ивуарт үерийн улмаас дор хаяж 59 хүн нас баржээ. Их хэмжээний борооны улмаас ялангуяа Абиджаны Аттекубе дүүрэгт аюултай үер, хөрсний гулгалт үүссэн байна. Илүү их бороо орох төлөвтэй байгаа тул албаны хүмүүс оршин суугчдыг өндөр эрсдэлтэй бүсээс зайлсхийхийг уриалжээ. (Уотчерс)

[АНУ-ын] Өмнөд Колорадо мужийн Аспен Эйкресийн түймэр бараг хоёр дахин тэлж, 19,500 орчим га талбайг хамарч, наад зах нь 180 барилга сүйдэж, нэг гал сөнөөгч гэмтсэн байна. Албаны хүмүүс үүнийг тус улсын тэргүүн зэргийн аюултай түймэрт тооцож, хүчтэй салхины улмаас Пуэбло, Кастер тойргуудад гал тархаж, албадан нүүлгэн шилжүүлэлтийг өргөтгөж байна. (Фокс Уитер)

6-р сарын түүхэн халууны давлагааны дараа Францын өмнөд хэсэгт ой хээрийн түймэр гарч, бараг 3,000 хүнийг нүүлгэн шилжүүлэхэд хүргэж, 1,200 орчим гал сөнөөгч, ус цацагч нисэх онгоц түймэртэй тэмцэж байна. (Дэйли Мэйл)

Stop Financing Factory Farming холбооны шинэ тайланд дэлхий даяарх амьтан-хүний сүрэг болон шувуу-ардын тоо сүүлийн хорин жилд 50%-аар өсөж, 2006 онд 61.8 тэрбум амьтан-хүн байснаас 2023 онд 94.9 тэрбумд хүрсэн гэжээ. Амьтан-хүмүүсийн тэжээл тариалахад ашигладаг тариалангийн талбай ойролцоогоор 25%-аар нэмэгдсэн бол амьтан-хүний сүрэгтэй холбоотой хүлэмжийн хийн ялгаралт 2001 оноос хойш 20 гаруй хувиар өсжээ. Дэлхийн хэмжээнд байгалийн системээс татан авдаг усалгааны усны 90 орчим хувийг амьтан-хүний тэжээл тариалахад ашигладаг. Амьтан-хүмүүсийг өсгөх нь бордоо болон өтөг бууцны урсцыг нэмэгдүүлж, далайд томоохон үхмэл бүсүүд үүсгэдэг. Уг тайлан нь НҮБ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага [FAO]-ын 2006 оны “Мал аж ахуйн урт сүүдэр” тайлангийн шинэчилсэн хувилбар бөгөөд хорин жилийн өмнө тодорхойлсон олон сөрөг хандлага түүнээс хойш улам эрчимжсэнийг харуулж байна. (Гардиан)

Хятадын UBTech робот техникийн компани хамтрагчийн зориулалттай, хэт бодит хүн дүрст U1 роботыг танилцууллаа. Уг роботыг [Хятадын] Шэньжэнь хотод танилцуулсан бөгөөд урьдчилсан захиалга нь аль хэдийн 13,300-аас давжээ. Ганцаардалтай тэмцэх хамтрагч хэмээн сурталчилж буй энэ робот нь Хятадын ганц бие хүмүүс, ахмад настнуудын томоохон бүлэгт чиглэжээ. Робот нь амьд мэт арьстай, ХОУ [хиймэл оюун ухаан] ашиглан, харилцан яриа өрнүүлж, сэтгэл хөдлөлийг таньж, хэрэглэгчийн сэтгэл санаанд тохируулан хариу өгдөг. Мөн хайртай хүн эсвэл алдартантай төстэй болгон тохируулах боломжтой бөгөөд хэрэглэгчид эм уухыг сануулах, үйл ажиллагаа санал болгох чадвартай. (Чаннель Ньюс Азия)

Их Британийн веган хоолны иж бүрдэл нийлүүлэгч Grubby компани нь гэдэсний эрүүл мэндийн Zoe компанитай хамтран хоол боловсруулалтыг дэмжих зорилготой, эслэг өндөртэй, веган савтай хоолны хязгаарлагдмал цувралыг 6-р сарын 25-наас 7-р сарын 8 хүртэл худалдаанд гаргажээ. Онцлох хоолнуудын дунд Кажунтай түргэн дүпү & хар шошийн салат, Карритай шаржигнуур манго, ангаахай шошийн жигнэсэн хоол зэрэг хоол багтжээ. (Фүүд энд Дринк Техноложи)

ПЕТА [Амьтанд ёс зүйтэй ханддаг хүмүүсийн нийгэмлэг] 7-р сарын 4-нд [АНУ-ын] Нью-Йорк хотын Бруклинд болсон Nathan's Famous хотдог идэх тэмцээний гадна Тусгаар тогтнолын өдрийн баярын үеэр веган эрүүл мэндийг сурталчлахаар 1,000 үнэгүй веган хотдог тараажээ. хот-дог тараав (PETA)

Өмнөд Солонгосын эмч, доктор Сон Му-Хо (веган) амьтан-хүний мах оруулдаг палео хооллолтыг эсэргүүцэж, эртний хүмүүс ихэвчлэн ургамал иддэг байсан бөгөөд ургамлын гаралтай хооллолт нь хүний биологи, урт хугацааны эрүүл мэндэд илүү нийцдэг хэмээн үзэж байна. (КлоМеди)

Израилын Save a Child's Heart ашгийн бус байгууллагын израил эмч нар Кигалид Руандагийн 21 хүүхдэд амь аврах зүрхний мэс ажилбар хийжээ. Тус ажиллагаа нь Израилд тусгай сургалтад хамрагдсан Руандагийн анхны хүүхдийн интервенцийн зүрхний эмч эх орондоо буцаж ирснийг тэмдэглэжээ. (i24 Ньюс)

[АНУ-ын] Луизиана мужийн нэгэн шүүгч 16 настай лабрадор хамтрагчаа алдсаны дараахан хөдөлгөөн ихтэй хурдны замаас айж сандарсан муурын зулзагыг аварчээ. Тэрээр муурын зулзагын амийг аврах хөл тайрах мэс засал хийлгэхийг зөвшөөрч, зулзагыг үрчилж авсан байна. Баттербин хэмээн нэрлэгдсэн гурван хөлтэй муурын зулзага хурдан эдгэрч, уй гашууд автсан гэр бүлд тайтгарал авчирч байна. (Дэйли Мэйл)

Васдейлийн уулын аврах баг [ИБУИНВУ-ын] Английн Нуурын дүүрэг дэх Вастуотерын ойролцоох тогтвор муутай хаданд гацсан хоёр Бернийн уулын нохой-хүмүүс болон тэдний асран хамгаалагчдыг завиар аварчээ. Хоёр цаг хагас үргэлжилсэн ажиллагаагаар дөрвүүлэнг нь аюулгүй болгож, сайн дурын аврах багуудын чухал үүргийг харуулсан байна. (Стриймлайн)

Өдрийн ухаарал хайрлах эшлэл: “Өчүүхэн гэлтгүй ямар ч сайхан сэтгэлийн үйл дэмий өнгөрдөггүй.” – Грекийн ёгт үлгэрч, өгүүлэгч Эзоп (Арслан ба хулгана)

Грег Жонсоны клиник үхлийн тухай энэ цуврал нэвтрүүлэгт Америкийн молекул устөрөгчийн эмчилгээний мэргэжилтэн, судлаач, сурган хүмүүжүүлэгч Грег олон жил үргэлжилсэн тайлбарлагдашгүй сүнслэг зовлон, зүрхний хүнд гэмтэл нь түүнийг зуны нэг өдөр хавцлын гол дээр аваачиж, тэнд тэрээр үхэл рүү гулсан орж эхэлсэн тухайгаа хуваалцаж байна.

Грег сайн эцэг эхтэй, хайр дүүрэн гэр бүлд өссөн ч долоо, найман настайгаасаа эхлэн туйлын хачин зүйл мэдэрч эхэлжээ. Өрөөндөө ганцаараа тоглож байхад нь гэнэт урьдчилсан зүйл үзэгдэж, дайн, танк, орилж буй хүүхдүүдийн дүрс харагдан, сая сая хүний өвдөлтийг нэгэн зэрэг мэдэрч байгаа мэт тэвчихийн аргагүй сэтгэл хөдлөлийн дарамт дагалджээ. Энэ явдал түүнд нэг бус хэлбэрээр ул мөр үлдээсэн байна: Баруун гуяных нь дээд хэсэгт биеийн тэмдэг гарч ирсэн бөгөөд ээж нь дараа нь үүнийг өмнө нь тэнд огт байгаагүйг баталжээ. Дараагийн жилүүдэд тэрхүү сүнслэг өвдөлт дийлдэшгүй болжээ. Грег 10 настай болох үедээ амиа егүүтгэх оролдлого хийж эхэлсэн бөгөөд өсвөр насандаа ч үргэлжлүүлэн оролдсоор байв. 18 настайдаа тэрээр ибупрофен, Тайленол болон янз бүрийн эм гээд 800 гаруй шахмалыг архиар даруулан уусан нь өөрийнх нь бодлоор сүүлчийн оролдлого байх ёстой байв. Харин тэр амьд үлджээ. Ийм олон эм уугаад хэн ч амьд үлдэх боломжгүй гэж эмч түүнд хэлжээ. Эмнэлэгт эдгэрч байхдаа Грег орны дэргэдээ Гэрлийн оршихуйнуудыг харсан бөгөөд тэд түүнийг дахин хэзээ ч оролдохгүй гэж дахин дахин хэлж байв. Тэр тэднийг үл тоосон ч тэдний зөв байжээ. Тэр дахин оролдоогүй. Харин хэтрүүлсэн тунгийн дараа зүрхэндээ хүнд гэмтэлтэй үлдсэн байна.

Олон жилийн дараа Грегийн зүрхний эмч зүрхний өвчин нь 10 жилийн дотор түүний аминд хүрэх магадлалтай гэж хэлжээ. Грег үүнийг тайвнаар, бүр нам гүмхэн хөнгөрсөн мэдрэмжтэйгээр хүлээн авсан. Тэгээд зуны нэг өдөр тэр ах болон дотнын найзтайгаа нууцлаг хавцлын гол дээр нэг өдрийг өнгөрүүлэхээр явжээ. Энэ нь үдээс хойш байгальд тайван мөчийг өнгөрүүлэхээс өөр зүйлгүй байв. Надад нэг зүйл нөлөөлөх шиг болсон. Нэг талаар хачин тайван санагдсан ч нөгөө талаар ямар нэг зүйл намайг дуудаж байгаа мэт, ганцаараа баймаар санагдсан. Тэр дуудлагыг, ингэж хэлж болох бол, хүлээн авахын тулд би ганцаараа байх хэрэгтэй юм шиг санагдсан. Үнэндээ энэ юу болохыг би мэдэхгүй байсан. Би зүгээр л мэдэрч байсан.

Грег голын дагуу ганцаараа алхсаар том хад олж, дээр нь суув. Усны чимээ маш чанга байсан тул найзууд нь түүнийг алсаас харж байсан ч хашхирсныг нь огт сонсохгүй байв. Тэр нүдээ аниад чагнав. Тэгээд би сонсож байхдаа өөртөө бараг: “Юу гээч, юу ч битгий бод, бодлоо цэвэрлэхийг хичээ.” гэж хэлэхээр шийдсэн. Ингээд би бүх санаа зовнил, бүх бодол, ер нь бүх зүйлийг замхруулъя гэж шийдсэн. Би нам гүмд зүгээр л сууж байсан бөгөөд тэгэхэд зүрхнийхээ цохилтыг сонсож эхэлсэн. Үнэхээр нам гүм байвал өөрийнхөө зүрхний цохилтыг сонсож болдог. Олон хүн ийм туршлагыг мэдэрсэн байдаг. Тэгээд л би өөрийн зүрх ямар их алдагдалтай байгааг сонссон. Учир нь энэ цохилж байснаа зүгээр л бүрэн зогсож, бараг үхэх мэт болж байсан. Тэр зогсох үед би үхэл рүү, эсвэл хаа нэг тийш бага багаар ойртож байна гэж мэдэрснээ санаж байна. Би үүнийг мэдэрч байсан.

2-р хэсэгт, Грег өөрийгөө үхэлд улам ойртож байгааг мэдрэх үед харанхуй хонгил руу орох хаалга нээгдсэн тухай ярина. Тэгээд би ямар нэг зүйл намайг энэ замаар явахыг хүсэхгүй байгааг ойлгосон. Би үүнийг мэдэрч байсан, тэр намайг маш сайн мэддэг байв. Тэр харанхуй оршихуй юу ч байсан, намайг мэддэг, хүнийг хэрхэн уруу татахаа мэддэг байсан. Грег Жонсоны клиник үхлийн тохиолдлын тухай энэ цувралын 2-р хэсэгт маргааш бидэнтэй хамт байгаарай. (Үхлийг туулаад ирсэн аялал)