ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 3-р сарын 25

Ираны цэргийн төлөөлөгч мөргөлдөөн ширүүсэж буйтай холбоотойгоор тус улс хариу арга хэмжээ болгон гадаад дахь аялал жуулчлалын газруудыг онилж магадгүй гэж анхааруулснаар АНУ тус бүс нутагт тэнгисийн цэргийн нэмэлт хүч байршуулж, аюулгүй байдлын сэрэмжлүүлгээ өндөржүүлжээ. (Нью-Йорк Пост)

Бүс нутгийн хурцадмал байдал нэмэгдэж, дэлхийн түлшний үнэ өсөж буй энэ үед Их Британи улс Иранаас Хормузын хоолойд учруулж буй аюулыг арилгах ажиллагаанд зориулан АНУ-д Британийн баазуудыг ашиглахыг зөвшөөрч, өмнөх хязгаарлалтаа цуцалжээ. (Нью-Йорк Пост)

Өмнөд Солонгос улс тус улсын ерөнхийлөгч И Жэ Мёны үед хоёр Солонгосын харилцааг сайжруулах таван жилийн төлөвлөгөө боловсруулж, засгийн газрын анхаарлыг энх тайвнаар зэрэгцэн орших болон Умард Солонгостой яриа хэлэлцээрийг сэргээхэд чиглүүлж байна. (Той Бао VTV)

Хятад улс Пакистан-Афганистаны хоорондох гал зогсоох хэлэлцээрийг сайшааж, түүнийг байгуулахад тусалсан Турк, Саудын Араб, Катар улсуудыг магтан, сүүлийн үед цэрэг болон энгийн иргэдэд их хэмжээний хохирол учруулсан хил дамнасан мөргөлдөөнийг бүрмөсөн зогсоохын төлөө Пакистан, Афганистан улсуудыг яриа хэлэлцээрээ сэргээхийг уриалжээ. (Анадолу Аженси)

НҮБ [Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]-ын Жендерийн тэгш байдал, эмэгтэйчүүдийн эрхэд анхаарал хандуулдаг НҮБ-ын Эмэгтэйчүүдийн байгууллага нь жендерт суурилсан хатуу хязгаарлалт, үргэлжилж буй мөргөлдөөний үед ч Афганистанд үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлнэ гэж мэдэгдэж, Афганы эрх баригчдад олон улсын хууль эрх зүйн хүрээнд эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалахыг уриалжээ. Гэсэн ч тус агентлаг санхүүжилтийн томоохон дутагдалтай тулгараад байна. (ЖУРИСТ)

Мөргөлдөөн ноцтойгоор хурцадсан энэ үед Иран улс Энэтхэгийн далайн төв хэсэг дэх Диего Гарсиа арал дээрх АНУ-Их Британийн бааз руу алсын тусгалтай хоёр баллистик пуужин харвасан ч аль аль нь байндаа тусаагүй, нэг нь нислэгийн явцад ажиллагаагүй болж, нөгөөг нь устгасан байна. Шинжээчдийн хэлснээр энэ нь Тегераны өмнөх мэдэгдлээс хавьгүй хол тусгалтайг харуулж, Ираны пуужин Европт хүрч болзошгүй гэсэн түгшүүрийг нэмэгдүүлж байна. (Фокс Ньюс)

АНУ-ын Хөдөлмөрийн яам Ерөнхийлөгч Трампын захирамжаар байгуулагдсан Center for Faith нэртэй шинэ вэбсайтыг нээж, ажлын байран дахь шашны ялгаварлан гадуурхалтаас хамгаалах нөөц материалуудыг санал болгож, буцалтгүй тусламж, тэтгэврийн төлөвлөгөөний дэмжлэг хүсэж буй шашны байгууллагуудад зориулсан зааварчилгаа санал болгож байна. (Хөдөлмөрийн яам)

Их Британи улс Нэгтгэсэн тэтгэмж, Хүүхдийн татварын хөнгөлөлт дэх хүүхдийн хоёр дээд хязгаарлалтыг цуцалжээ. Засгийн газрын мэдэгдсэнээр энэ өөрчлөлт ирэх онд 450,000 хүүхдийг ядуурлаас гаргах бөгөөд хүүхдийн ядуурлыг бууруулах өргөн хүрээний стратегийнх нь гол хэсэг болох юм. (Gov.uk)

Утас, компьютер ашиглах үедээ буруу байрлалтай суух нь дунд мэдрэлийг дарж, бугуйн сувгийн хам шинж үүсгэдэг гэж мэргэжилтнүүд анхааруулж байна. Эмчлэхгүй удвал энэ нь булчингийн хатангиршилд хүргэнэ. Тэд гарын эрүүл мэндийг хамгаалахын тулд эргономикийн тохируулга хийх, ойр ойрхон завсарлага авахыг зөвлөж байна. (ВнЭкспресс)

Энэтхэгийн бөөрний эмч доктор Арпит Сривастава тарвас, цитрус зэрэг жимс бүхий цитрат ихтэй хооллолт нь бөөрний чулууг талсжихаас сэргийлэхэд чухал гэдгийг онцолжээ. Мэргэжилтнүүд харин бөөрний өвчтэй хүмүүст аюултай нейротоксин болох карамбоксин агуулдаг тул од жимснээс хатуу зайлсхийхийг анхааруулж байна. Оксалат, сахарын хэрэглээг хянахын зэрэгцээ шингэнийг хангалттай хэмжээгээр уух нь бөөрний үйл ажиллагааг тогтвортой байлгах, удаан хугацаанд чулуу үүсэхээс сэргийлэхэд нэн чухал хэвээр байна. (Лао Дон)

Лийр нь эслэг, калиар баялаг тэжээллэг жимс боловч үрийг нь няцалбал хорт устөрөгчийн цианид болж хувирдаг амигдалин агуулдаг. Санамсаргүйгээр цөөн хэдэн үр залгих нь насанд хүрэгчдэд ихэвчлэн хоргүй ч гол хэсгийг нь смүүтид холих нь ялангуяа хүүхдүүдэд илүү өндөр эрсдэлтэй байдаг. (Фү Нү Түдэй)

Малавид хүчтэй үер бууж, хөрсний гулгалт болсны улмаас 13 хүн амиа алдан, олон мянган хүн орон гэргүй болжээ. Дэд бүтэц сүйдсэнээр хэд хэдэн суурин бүрэн тусгаарлагдаж, яаралтай тусламжийн багууд зайлшгүй хэрэгцээт тусламжийг хүргэхээр яаравчилж байна. (Уотчерс)

Хинду Куш–Гималайн бүсийн мөсний алдагдал 2000 оноос хойш хоёр дахин нэмэгдэж, бараг 2 тэрбум хүний усны хангамжид заналхийлж байна. Дэлхийн дунджаас хоёр дахин хурдан өсөж буй температур энэ бүсийн 54,000 мөсөн голыг эрчимтэй татрааж байна. (Түөй Трэ)

Удаан хөдөлгөөнт Кона [цаг агаарын нам даралтын систем] [АНУ-ын] Хавайн Оаху арал дээр хэт их хур тунадас оруулж, амь насанд аюултай гэнэтийн үер үүсгэлээ. Их хэмжээний аадар бороо Халейва, Вайалуа орчмын айлуудад хохирол учруулж, автомашинуудыг саатуулж, яаралтай нүүлгэн шилжүүлэхэд хүргэжээ. (Уотчерс)

Шинэ дүн шинжилгээгээр Испанийн 3,000 гаруй суурин газрын цоргоны усанд нитратын хэмжээ литр тутамд зөвшөөрөгдсөн 6 миллиграммын хязгаараас давсан нь тогтоогдож, Кастилья-Ла Манча, Мурсиа зэрэг хөдөө аж ахуйн бүсүүдэд хамгийн өндөр агууламж илэрсэн бөгөөд үүнээс бага түвшинд удаан хугацаагаар өртөх нь нярай хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд эрсдэлтэй байж болзошгүй гэж эрдэмтэд анхааруулжээ. (ЕвроУикли Ньюс)

[Японы] Осакагийн Их Сургуулийн судлаач далайн давлагааны өргөн хүрээний нөхцөлөөс эрчим хүч хураан авах гироскопт суурилсан давлагааны энерги хувиргагчийг загварчилж, симуляцаар дамжуулан зөв тохируулсан тохиолдолд уг систем онолын хамгийн дээд эрчим хүч шингээх үр ашигт хүрч чадахыг харуулжээ. (СкайТех Дэйли)

Одон орон судлаачид Бархасбадь гарагийг тойрон эргэлддэг 4, Санчир гарагийг тойрон эргэлддэг 11 шинэ дагуул илрүүлснээр эдгээр гарагийн нийт дагуулын тоо тус тус 101, 285 болсон байна. Дэлхийн газрын хамгийн том дурангуудын заримыг ашиглан эдгээр бүдэг, жижиг биетийг илрүүлсний дараа Бичил Гараг Төв тэдгээрийг баталгаажуулжээ. (Тань Ньень)

[Их Британийн Мелкшамын] Мелкшам Веган маркет хотын төвд 20 бүхээгт веган хоол, ёс зүйтэй бараа бүтээгдэхүүнээ дэлгэн олныг ихээр татаж байна. Жил бүр зохиогддог энэ арга хэмжээ нь бүс нутгийн хэмжээнд тогтвортой, бие даасан бизнесүүдийн эрэлт өсөн нэмэгдэж буйг онцолж байна. (Уильтшир Таймс)

Веган кесо бяслаг нь кешью самар, тэжээллэг исгэгч ашиглан сонгодог Текс-Мекс дүрдэг сүмсний сүүний орцгүй хувилбарыг санал болгож байна. Кайт Хилл зэрэг брэндүүд энэ уламжлалт бүтээгдэхүүний өтгөн, энэрэнгүй хувилбаруудыг одоо санал болгож байна. (Веж Ньюс)

Мегадет хамтлагийн бөмбөрчин Дирк Вербюрен аялан тоглолтын үеийн гүйцэтгэл, эрч хүч нь веган амьдралын хэв маягийн ачаар сайжирсан гэж магтаж байна. Хөгжимчин биеийн эрүүл мэнд, ёс зүйн итгэл үнэмшлээ дэмжих зорилгоор амьтан-хүний гаралгүй хоолны дэглэм баримталдаг байна. (Рок Селебритийс)

[Испанийн] Мадридын гал сөнөөгчид одоо жил бүр 300 орчим амьтан-хүнийг авардаг бөгөөд үүнд урхинд орсон тэжээвэр амьтан-иргэдээс эхлээд зэрлэг амьтантай холбоотой нарийн төвөгтэй ажиллагаа хүртэл багтдаг. Өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээ нь аврагчид болон тусламж хэрэгтэй амьтан-иргэдийн аюулгүй байдлыг хангахын тулд тусгай сургалт, малын эмч нарын уялдаа холбоог шаардаж байна. (ЕвроУикли Ньюс)

Ау Лак (Вьетнам) улсад хоёр эмч волейбол тоглож байхдаа цус харвасан 64 настай эрийг аварчээ. Тэдний зүрх, уушгины сэхээн амьдруулалт [CPR]-ын шуурхай ажиллагаа, газар дээрх зохицуулалт түүний судасны цохилт, амьсгалыг сэргээж, анхны тусламж нэн даруй үзүүлэхийн амь аврах хүчийг онцлон харуулжээ. (Тань Ньень)

[АНУ-ын] Теннесси мужаас цацагдсан TikTok бичлэгт Кэш хэмээх илжиг-хүн нь аврагдсан сохор илжиг-иргэн Оскарыг тайвшруулж буйг харуулжээ. Кэш дэргэд нь нам гүмхэн зогсож, түгшсэн шинээр ирэгчийг дасан зохицоход нь тусалж, амьтан-иргэдийн гүн өрөвч сэтгэлийг олон нийт өргөнөөр магтахад хүргэжээ. (Ньюсвик)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Би юу ч мэдэхгүй гэдгээ л мэддэг учраас амьд буй хүмүүсээс хамгийн ухаантай нь билээ.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш, гүн ухаантан Платон (цагаан хоолтон) (Quotes Explained)

Америкийн телевизийн продюсер Стефани Арнольд хүүхэд төрүүлэхээсээ хэдэн сарын өмнө төрөх үедээ нас барна гэдэгтээ хэрхэн итгэх болсон, мөн 37 секундийн турш зүрх нь зогсож, ухамсар биеэс гадна оршдог гэдэгт хэрхэн итгэдэг болсноо хуваалцсан юм.

Стефани Чикагод реалити телевизийн салбарт амжилттай ажиллаж, харин нөхөр Жонатан нь эдийн засгийн ухааны PhD доктор бөгөөд Агаарын цэргийн хүчний нисгэгч асан байв. Үр шилжүүлэн суулгах эмчилгээний 7 хүнд үе шатыг туулсны дараа тэр эцэст нь хоёр дахиа жирэмслэн, хүүгээ Жейкоб хэмээн нэрлэхээр болсон байлаа. Тэдний ууган охин Адина хэмжээ том байснаас бусад хүндрэлгүйгээр кесар хагалгаагаар төрсөн байв. Стефанийн хоёр дахь жирэмслэлтийн эхний хагас хэвийн өнгөрсөн ч 20 дахь долоо хоногийн хэт авианы шинжилгээгээр түүнд ихэс нь умайн хүзүүний доор орших ихэс түрүүлэлт гэх эмгэг илэрчээ.

Би нөхөр рүүгээ хараад, “Энэ нэг л муу совин төрүүлж байна” гэж хэлсэн. Би судалгаа их хийдэг хүн. Тэгээд би гэртээ хариад, “Ихэс түрүүлэлт. Энэ юу вэ?” гэж бичиж эхэлсэн юм. “Хэрэв энэ нь ихэс нь умайд наалддаг ихсийн наалдац болж хувирвал цус алдаж магадгүй.” гэсэн байв. Тэгээд цааш уншихад, “Хэрэв тийм зүйл болбол их хэмжээний цус алдалт үүсэж мэднэ. Тэгвэл умай авах мэс засал шаардлагатай болж магадгүй. Тэгээд хэрэв тэгвэл, тэр их цус алдалтын үеэр та ч, хүүхэд ч амиа алдаж болно.” гэсэн байв. Тэгээд би арагш налж, компьютер руу хараад, нөхөртөө: “Энэ бидэнд тохиолдох гэж байна. Ганц ялгаа нь хүүхэд зүгээр байх болно.” гэж хэлсэн. Би: “Харин би хагалгааны ширээн дээр нас барна.” гэж хэлсэн.

Зарим зүйлс эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүст байдаг. Эмэгтэйчүүдэд, ялангуяа эх хүний зөн совин эрчүүдээс илүү байдаг гэж би сонсож байсан. Тэдэнд тийм нэг мэдрэмж байдаг, би үүнийг мэдлэг гэж нэрлэдэг. Яаж гэдгийг нь та мэдэхгүй. Гэхдээ ийм зүйл болно гэдгийг би зүгээр л мэдэж байсан. Би хүн болгонтой ярьсан. Сувилагчидтай, эмч нартай ярьсан. Үзлэгт орох бүрдээ би эмч нарт ийм зүйл болно, ийм зүйл болох гэж байна гэж хэлж байсан. Тэд: “Стефани, ийм зүйл болох ямар ч шинж тэмдэг алга.” гэж байсан, шударгаар хэлэхэд шинжилгээнүүд ч сөрөг гарсан.

Энэ асуудлыг орхихоос татгалзсан Стефани жилд 12,000 төрөлт хүлээн авдаг сургалтын эмнэлэг болох Нортвестерн Мемориал эмнэлгийн эмэгтэйчүүдийн хавдар судлалын тасгийн даргад цаг авчээ. Хорт хавдрын оношгүй, эрүүл жирэмсэн эмэгтэй хүнд ийм цаг авах бараг боломжгүй байв.

Тэгээд бид очоод, эмэгтэйчүүдийн тасгийн даргатай уулзсан. Тэр: “Хатагтай Арнольд, би танд яаж туслах вэ?” гэсэн. Дадлагажигч эмч тэмдэглэл хөтөлж байсан. Би: “Миний ихэс түрүүлэлт наалдац болж хувирна. Надад умай авах мэс засал хэрэгтэй болно.” гэж тайлбарласан. Тэгтэл тэр арагш сууж, дадлагажигч эмч ярихаа больсон. Тэгээд тэр: “Хатагтай Арнолд, та интернэтээр хайсан уу?” гэж асуусан. Би: “Тийм ээ, эмч ээ, би хайсан. Гэхдээ энэ болох гээд байна.” гэж хэлсэн. Харин тэр: “За, таныг MRI (соронзон резонансын дүрслэл) шинжилгээ хийлгээсэй гэж хүсэж байна. Хэрэв MRI-д наалдцын эмгэг эерэг гарвал би 37 долоо хоногт хийх зайлшгүй кесар хагалгаанд тань өөрөө оролцохоор товлоно. Тэгээд тэнд нь зохицуулна.” гэсэн.

MRI-ийн хариу сөрөг гарсан. Стефанид улам дор санагдав. Түүнд хэлэх хүн байхгүй болж байлаа. Мэдээ алдуулагч эмчтэй хийсэн сүүлийн утасны зөвлөгөөний үеэр тэр юу тохиолдож болохыг дахин тайлбарлав. Мэдээ алдуулагч эмч яаралтай нөхцөлд бэлэн байгаа гэж түүнийг тайвшруулж, энэ яриа сэтгэлийг нь амраасан гэж найдаж байгаагаа хэлжээ.

Би цагтай уралдаж байсан. Өөрийгөө амьдаар нь булшилж байна гэж төсөөлөөд, тэнд сууж байхад чинь хүмүүс дээрээс чинь шороо асгаж байна гэж бод доо. Тэгээд, нэмж хэлэхэд, хэн нэгэн танд нас барах өдрийн талаар, “За, та энэ өдөр үхнэ.” гээд төсөөлөөд үз. Тэгээд тэд: “Гэр бүлийнхэнтэйгээ цагийг өнгөрөө, тэр мөчүүдийг сайхан өнгөрүүл. Хөгжилтэй дурсамж бүтээ.” гэсэн. Би тэр бүхэнд бүтэлгүйтсэн. Би тэдгээрийн алийг нь ч хийгээгүй.

Яг 36 долоо хоногтойдоо, нөхөр Жонатан нь ажлаар явсан байх үед Стефани гэртээ цус алдаж эхэлжээ. Тэр нөхөртөө: “Бид өнөөдөр төрнө.” гэж бичжээ. Тэр уулзалтаа зогсоож, онгоцонд суун, Стефанийг эмнэлэгт яаралтай үзлэгт оруулж байх хооронд Скайпаар түүнтэй ярьжээ.

Тэгээд би нөхөртэйгөө Скайпаар ярьж байсан. Би түүнд, тэр намайг дэлхийн хамгийн жаргалтай эмэгтэй болгосон гэж хэлсэн. Би түүнд хайртай. Энэ хүүхдийг битгий буруутгаарай гэж гуйсан. Мөн хүүхдүүдийг минь сайн асраарай гэж хүссэн. Энэ нь түүнд зориулсан миний салах ёсны захидал шиг байсан, харин тэр ойлгоогүй хэвээр байсан. Тэгээд тэр:“Би чамтай хаана уулзах вэ?” гэж асуусан. Би: “8-р давхрын сэргээн эмчлүүлэх тасагт, найдаж байна.” гэсэн. Тэр миний хийсэн хамгийн сүүлчийн яриа байсан. Тэгээд намайг хүүг маань төрүүлэхээр төрөх тасаг руу түрж оруулж байхад, энэ бол миний амийг авах өрөө мөн гэдэгт би 100 хувь итгэлтэй байсан. Түүнд нурууны мэдээ алдуулалт хийж, кесар хагалгааг эхлүүлэв. Жейкоб эрүүл төрсөн байна. Хэдхэн секундийн дараа Стефанийн зүрх зогсжээ.

Надад амнионы шингэний эмболизм гэдэг маш ховор жирэмсний хүндрэл тохиолдсон бөгөөд энэ нь 40,000-д нэг тохиолдох эрсдэлтэй, амнионы эсүүд эхийн цусанд ордог эмгэг юм. Хэрэв таны бие үүнд харшилтай бол анафилаксын шокт ордог, ихэнх тохиолдолд амьд үлддэггүй. Хэмжээг нь ойлгуулахын тулд хэлэхэд, Нортвестернд жилд 12,000 хүүхэд төрдөг. Намайг төрөх үед тэдний бүх түүхэнд амнионы шингэний эмболизм 10 тохиолдол, ердөө 10 л байсан; тэд бараг 30 жил үйл ажиллагаа явуулсан байсан. Тэр үед бүрэн илэрсэн AFE (амнионы шингэний эмболизм)-ээс амьд үлдсэн анхны хүн нь би болсон.

Стефани амьд үлдсэн. Гэхдээ тэр 37 секундийн туршид мэдэрсэн зүйл нь эмч нарын ухамсрын талаар ойлгодог байсан бүхнийг эргэлзээнд оруулахаар байлаа. Тэгээд би биеэс бүрэн гарсан байх үедээ юу харснаа тайлбарлаж эхэлсэн, аль сувилагч яаралтай дохионы товч дарсан, аль сувилагч миний цээжин дээр CPR (зүрх, уушгины сэхээн амьдруулалт) хийсэн, эмч хөлийн минь хавьд юу хийж байсан, мэдээ алдуулагч эмч хөлийн тэнд юу хийж байсан, охин минь төрөх тасгийн коридорын цаана юу хийж байсан, нөхөр минь онгоцноос буухдаа юу өмссөн байсан, ээж минь намайг комд байсан гурав дахь өдөр юу хийж байсан гээд бүгдийг нь хэлсэн. Маргааш Стефани Арнолдын клиник үхлийн тохиолдлын 2-ын 2-р хэсгээр бидэнтэй хамт байгаарай. (Дараагийн Түвшний Сүнс Подкаст)