ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны наймдугаар сарын 22

АНУ, Канад улс эцсийн мөчид худалдааны урьдчилсан тохиролцоонд хүрсний дараа АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 8-р сарын 18-нд Канадын 20 орчим тэрбум ам.долларын импортод ногдуулах 50%-ийн татварыг гурав хоногоор хойшлуулна гэж мэдэгджээ. Канадын ерөнхий сайд Марк Карни мэдэгдэхүйц ахиц гарсан ч чухал ажил үлдсэн бөгөөд хэлэлцээрийг эцэслэх яриа үргэлжилж байна гэжээ. (AP)

Ерөнхийлөгч Трамп 8-р сарын 18-нд Иран улстай ямар ч яриа хэлэлцээр явагдаагүй, эсвэл товлогдоогүй бөгөөд Ормузын хоолой нээлттэй гэж мэдэгдсэн бол Иран улс АНУ шаардлагыг нь биелүүлэх хүртэл уг усан зам бодитоор хаалттай байсаар байна гэжээ. Хоолойгоор зорчих хөлөг онгоцны хөдөлгөөн эрс буурсан хэвээр байна. Kpler-ийн мэдээлснээр өнгөрсөн долоо хоногт 95 гарц баталгаажсан нь өмнөх долоо хоногоос 19.5%-иар бага байгаа бөгөөд 8-р сарын 16-нд ердөө 3 хөлөг онгоц нэвтэрчээ. Үүний зэрэгцээ Иран, Оман улсууд тус хоолойгоор зорчих хөлөг онгоцны хөдөлгөөнийг зохицуулах төлөвлөгөөг хэлэлцэж байгаа ч Иран-Оманы хамтарсан удирдлага, хөлгүүдээс сайн дурын хураамж авах зэрэг саналын зарим хэсгийг АНУ эсэргүүцжээ. (AP)

АНЭУ [Арабын Нэгдсэн Эмират Улс] Иранаас тус улсын зүг харвасан хоёр баллистик пуужин илрүүлснээ мэдэгдсэний дараа мэдэгдсэний дараа 8-рсарын 18-наас эхлэн Ирантай хийх бүх худалдаа, арилжаа, санхүүгийн гүйлгээг тодорхойгүй хугацаагаар зогсоожээ. АНЭУ-ын албаныхан 2 пуужин хоёулаа далайд унаж, хүний амь нас, эд хөрөнгөд хохирол учруулаагүй гэж мэдэгдсэн бол Иран улс харвасан гэх мэдээллийг үгүйсгэжээ. АНЭУ бүс нутгийн хурцадмал байдал нэмэгдсэнтэй холбогдуулан ийм арга хэмжээ авсан ч дипломат харилцааг тууштай дэмжсэн хэвээр байгаагаа онцолсон байна. (Фокс Ньюс)

Их Британийн Далайн худалдааны ажиллагааны алба (UKMTO) 8-р сарын 18-нд Ормузын хоолойд явсан нэг хөлөг онгоц үл мэдэгдэх биетэд оногдож, баруун хажуу нь гэмтэн, багийн нэг гишүүн амиа алдсан гэж мэдээлжээ. Тухайн өдрийн өглөө UKMTO Оманы эргийн ойролцоо хоолойгоор дамжин явсан өөр нэг хөлөг онгоц мөн цохилтод өртөж, багийн нэг гишүүн амиа алдсаныг мэдээлжээ. Эрх баригчид уг хоёр хэргийг шалгаж байна. (Фокс Ньюс)

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Ун түүний саяхны харилцаа тогтоох оролдлогод хариу өгсөн бөгөөд тэдний харилцааг “маш нааштай” гэж тодорхойлжээ. (Аль Жазира)

Сингапур цөмийн эрчим хүчийг ирээдүйд тус улсад ашиглах боломжтой эсэхийг үнэлэх чадавхаа бэхжүүлж буй энэ үед Сингапур, Хятад улсууд цөмийн хоёр технологийг энхийн зорилгоор ашиглахад хамтран ажиллах гэрээнд 8-р сарын 17-нд гарын үсэг зуржээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Олон нийтийн Adfree Cities байгууллага Их Британийн нутгийн удирдлагын газруудад нутгийн удирдлагын өмчит газар нутагт амьтан-хүний мах, сүүн бүтээгдэхүүн, амьтан-хүний үйлдвэртэй холбоотой бүтээгдэхүүн сурталчлахыг хориглохыг шаардаж байна. Ийм сурталчилгаа нь эрчимжсэн аж ахуйн амьтан-хүний мах, сүүн бүтээгдэхүүнийг хэрхэн үйлдвэрлэдгийг нуун далдалдаг бөгөөд хязгаарлалт тогтоовол амьтан-ардтай харгис харьцаж үйлдвэрлэсэн хүнсний сурталчилгааг бууруулна гэж тус бүлэг үзжээ. Үүнтэй төстэй хязгаарлалтыг Амстердам тэргүүтэй Нидерландын хэд хэдэн хот аль хэдийн нэвтрүүлжээ. (Плант Бэйсэд Ньюс)

Украины (Урейн) дайны эдийн засгийн зардал нэмэгдэж буйг олон нийтэд анхааруулсан Андрей Клепачийг Оросын төрийн хөгжлийн банк VEB-ийн ахлах эдийн засагчийн албан тушаалаас чөлөөлжээ. Ноён Клепач Орос улс технологи, эдийн засгийн хувьд хоцорч байгаа бөгөөд удаан үргэлжлэх үгүйрүүлэх дайнд ялж чадахгүй гэж анхааруулан, өсөн нэмэгдэх зардал эцэстээ нийгмийн хямралд хүргэж болзошгүй гэжээ. Тэрээр мөн Оросын эрчим хүч, логистикийн дэд бүтцэд өгч буй Украин (Урейн)-ы цохилтууд хориг арга хэмжээг тэсвэрлэх тус улсын чадварыг сорьж байна гээд, засгийн газрын шийдвэр гаргалт доройтож буйг шүүмжилжээ. (Аль Жазира)

Оросын Төв банкны мэдээлэлд “Известия” сонины хийсэн дүн шинжилгээгээр, Оросын улсын банкнууд 2026 оны 1-8-р саруудын хооронд 1,370 салбараа хаасан нь тус улсын банкны биет сүлжээ сүүлийн долоон жилд хамгийн ихээр хумигдсан үзүүлэлт болж байна. (ЮНАЙТЕД24 Медиа, Известия)

Вашингтон Пост сонины мэдээлснээр, Украин (Урейн)-ы дайныг санхүүжүүлэхийн тулд засгийн газар хадгаламжийг хураах эсвэл улсын мэдэлд авч магадгүй гэсэн болгоомжлолоос үүдэн оросууд 8-р сарын эхний хоёр долоо хоногт банкнуудаас бараг 286.4 тэрбум рубль буюу 3.4 орчим тэрбум ам.доллар татжээ. (Индепендент, Вашингтон Пост)

АНУ-Ираны хурцадмал байдал нэмэгдэх үеэр танкерын флот нь халдлагад өртсөний улмаас тэндэх борлуулалтаа хэдэн долоо хоног зогсоосон Saudi Aramco өнгөрсөн долоо хоногт Ормузын хоолойгоос түүхий тос ачиж эхэлжээ. Саудын Арабын төрийн өмчит газрын тосны компани ачаа авах нэмэлт танкеруудаа хүлээлгэж байгаа бөгөөд Азийн боловсруулах үйлдвэрүүдэд ойрын хугацаанд нийлүүлэх хүнд түүхий тос санал болгож байна гэж Ройтерс агентлаг мэдээлжээ. (Фокс Ньюс, Ройтерс)

Ирак улс 9-р сарын 1-нээс хэрэгжиж эхлэх 3 сарын түр журмыг баталж, олон улсын болон дотоодын хэд хэдэн компани, өөр өөр гарцаар түүхий тос экспортлохоор болсон гэж Ройтерс агентлаг мэдээлжээ. Энэ арга хэмжээ нь Ирак улсад газрын тосоо борлуулах илүү уян хатан боломж олгож, Ираны дайны улмаас тасалдсан Ормузын хоолойгоор дамжих Персийн булангийн тээврийн замаас хамаарах байдлыг бууруулах зорилготой юм. ОПЕК [Газрын тос экспортлогч орнуудын байгууллага]-ийн хоёр дахь том үйлдвэрлэгч Ирак улс мөн Турк, Сири улсуудаар дамжих экспортын өөр замуудыг хөгжүүлж байна. (Фокс Ньюс, Ройтерс)

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ирантай ямар ч яриа, хэлэлцээр явагдаагүй, товлогдоогүй гэж мэдэгдсэний дараа 8-р сарын 18-нд Brent маркийн түүхий тосны үнэ баррель нь 91 ам.доллароос давжээ. (Фокс Ньюс)

Их Британийн эрүүл мэндийн албаныхан улс даяар тархсан, импортын тахиа-хүний өндөгтэй холбоотой байж болзошгүй, сальмонеллагийн дэгдэлтийг шалгаж байна. Эрх баригчид 2025 оны 8-р сараас 2026 оны 8-р сарын 1 хүртэл Salmonella Enteritidis-ийн 207 тохиолдол бүртгэсний 38% нь эмнэлэгт хэвтэж, нэг хүн нас барсныг тогтоожээ. Генетикийн дарааллын шинжилгээгээр Британи даяарх тохиолдлууд хоорондоо холбоотой нь тогтоогджээ. (Лондоны Эрүүл ахуй, халуун орны анагаах ухааны сургууль)

Дэлхийн дулаарал аж үйлдвэржилтийн өмнөх үеэс ердөө 1.5°C-аар нэмэгдэхэд 60 болон түүнээс дээш насныхан аюултай халууны ачаалалд өртөж болохыг судалгаа харуулжээ. Биеийн дулаанаа зохицуулах чадвар нь буурснаар шингэн алдах, зүрхний өвчлөл, нас барах эрсдэл нэмэгддэг. Судлаачид хүн ам хөгширч, агаарын хэм өсөхийн хэрээр эрсдэл улам нэмэгдэнэ гэж анхааруулжээ. (Гардиан)

[Их Британийн] Английн 135,725 насанд хүрэгчийг хамруулсан судалгаагаар бараг 6 хүн тутмын нэг нь байнга, эсвэл үргэлж ганцаарддаг бол 5 хүн тутмын 1-ээс олон нь нөхөрлөлийн дутагдалд орж, ганцаардмал байгаагаа байнга мэдэрдэг байна. Ганцаардал томоохон хотуудад онцгой түгээмэл байна. Судлаачид үүнийг нийгмийн эрүүл мэнд болон олон нийтийн асуудал гэж үзэж байна. (Фокс Ньюс)

Лала халуун орны шуурга 8-р сарын 16-нд [АНУ-ын] Хавай мужийг дайрч, Хавай арал дээрх 100 гаруй байшинд хохирол учруулж, сүйтгэжээ. Урьдчилсан дүнгээр шуурганы үеэр Лаупахоэхоэ сууринд 1,106 миллиметр хур тунадас оржээ. Муж даяар цахилгаан тасарсан хэрэглэгчдийн тоо оргил үедээ 250 мянгад хүрэв. Үндэсний гвардийн алба хаагчид сэргээн босгох ажилд нэгдсэн байна. (Уотчерс, AP)

АНУ-ын өмнөд хэсэгт аюултай халуун үргэлжилж, ер бусын халуун цаг агаар 8-р сарын сүүл хүртэл үргэлжилнэ гэж цаг уурчид таамаглаж байна. Халуунд нэрвэгдсэн бүсэд өмнөд тал нутгаас Миссисипийн хөндийгөөр дамжин зүүн өмнөд нутаг хүртэл үргэлжилжээ. Шөнөдөө ч халуун хэвээр байгаа нь бие сэргэх боломжийг багасгаж, агааржуулагчгүй хүмүүсийн эрүүл мэндийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. (NTD)

АНУ-ын хамгийн том 2 усан сан болох Мид нуур, Пауэлл нуурын усны түвшин түүхэн доод хэмжээнд хүрчээ. Хоёр усан сангийн нийлбэр нөөц 1957 оноос хойших хамгийн доод түвшинд очсон байна. Усан сангууд 40 сая гаруй хүнийг усаар хангадаг Колорадо мөрөн тэтгэгддэг. (Чаннель Ньюс Азия)

Унгар улс 2027 оны 1-р сарын 1-нээс циркт зэрлэг амьтан-хүмүүс ашиглахыг хориглосон шинэ хууль баталжээ. Ингэснээр Унгар улс циркт амьтан-бодгалиуд ашиглахад үндэсний хэмжээнд хязгаарлалт тогтоосон Европын бусад оронтой улам ойртож байна. (Веган Фүүд & Ливин)

Колката дахь Энэтхэгийн Хөдөө аж ахуйн судалгааны зөвлөлийн Байгалийн ширхэгт материалын инженерчлэл, технологийн үндэсний хүрээлэн [ICAR-NINFET] [Энэтхэгийн] Бенгалуру хотын нэг компанитай хамтран байгалийн ширхэглэгт веган арьсыг арилжаанд нэвтрүүлж, загвар болон гутлын салбарт амьтан бодгалийн арьс, нийлэг [газрын тосонд суурилсан] арьсыг орлох тогтвортой хувилбар санал болгож байна. (ICAR-NINFET)

АНУ-д төвтэй веган аяллын Veggies Abroad компани 2025 оноос хойш 40 %-ийн өсөлттэй байж, 2026 оны эцэс гэхэд борлуулалтаа 500,000 ам.долларт хүргэхээр тооцоолжээ. Тайланд зэрэг чиглэлийг хамарсан 2026 оны тогтвортой веган аяллуудынх нь бараг бүх тасалбар борлогдсон байна. (Травел Уикли)

Тогооч Тарик “Рики” Райант [АНУ-ын] Филадельфи муж дахь Cheezy Vegan ресторандаа Америкийн сонгодог таатай хоолыг веган хувилбарт оруулдаг. Тухайлбал, McReeky [америк бяслаг, шаржигнуур дүфү, зайдас, халуун ногоотой англи маффин] болон Morning Breeze өглөөний сэндвичийг бүтээжээ. (6 ABC Экшн Ньюс)

Египетийн 20 настай бизнес эрхлэгч Марк Морад хараагүй хүмүүст зураг, эд зүйлс, зай, үйл явдлыг, дүрслэн тайлбарлаж, орчноо ойлгоход нь тусалдаг ScribeMe хиймэл оюун ухааны аппликэйшн бүтээжээ. Тэрээр хараагүй эгч Карентайгаа хамтран хөгжүүлсэн уг аппликэйшнээ 140 орны олон мянган хэрэглэгчид хүргэж, 20 хэлийг дэмжин, Meta ухаалаг шилтэй нэгтгэжээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Британийн гал сөнөөгчид [Английн Нортхэмптоншир дахь] Кингс Саттонд гарсан хээрийн түймрийн дөл дундуур зугтаж явсан бяцхан хээрийн хулгана-хүнийг аварчээ. Гал сөнөөгчид түүнд ус өгч, гэр бүлийг нь аюулгүй газар шилжүүлжээ. Их Британид хээрийн түймрийн улирал хүндэрсэн энэ үед хагархай шилэнд ойсон нарны гэрэл түймэр үүсгэсэн гэж эрх баригчид мэдэгдсэн байна. (Дэйли Мэйл)

Кими Смотермон амьдралаа усан гахай-хүмүүсийг аврахад зориулсан бөгөөд [АНУ-ын] Массачусетс дахь асрамжийн газартаа өдгөө 400 орчим усан гахай-хүн амьдруулдаг. Түүний ач хүү усан гахай-хүнд хайртай байснаас энэ үйлс эхэлсэн ч 2019 оны гал түймэрт ач хүү нь, хоёр нохой-хүн, олон арван усан гахай-ард харамсалтайгаар амиа дараа ч үргэлжилж байна. Тэрээр уй гашуугаа үл харгалзан, тусламж хэрэгтэй амьтан нөхдөдөө хоргодох байр өгсөөр байна. (AP Ньюс)

Өнөөдрийн мэргэн эшлэл: “Бүх зүйл бидний төрөл садан, бүх зүйлд хэрхэн хандана, бидэнд өөрсдөд маань мөн тийн хандана. Бүх зүйл үнэндээ Нэг.” -Оглала Лакота уугуул үндэстний ариун хүн Блэк Элк (AZ Quotes)

Хүндэт доктор Рэй Катаниагийн клиник үхлийн тухай энэхүү цувралд нэвтрүүлэгт Америкийн зохиолч, сахил хүртсэн санваартан, метафизикийн багш Рэй 20 насандаа хий алдагдсанаас нас барах шахсан явдал нь амьдралынх нь турш тохиолдсон тайлбарлашгүй олон үзэгдлийн нэг байсныг хуваалцана. Тэр эдгээрийг хэдэн арван жилийн дараа л ойлгожээ. Рэй өөрийнх нь хэлснээр зөрчил, сэтгэлийн шарх, хүчирхийллээр дүүрэн эмх замбараагүй, аз жаргалгүй гэр бүлд өссөн бөгөөд өсвөр насандаа амьдрах, үхэх нь түүнд хамаагүй болжээ. 20 настайдаа архи ууж, мансууруулах бодис сонирхож, амь насандаа эрсдэлтэй үйлдэл хийдэг байсан Рэй огт санаанд оромгүй зүйлээс болж амиа алдах шахжээ. Түүнийг унтаж байх зуур доод давхрын гал тогооны зуухнаас алдагдсан байгалийн хий шөнийн турш дээшилж, дээд давхрын унтлагын өрөөнд нэвтэрсэн байна. Маргааш өглөө нь ээж нь зуухыг асаахад хий дүрсхийн ассан тул аав нь галыг даруй унтраасан байна. Гэвч тэр үед хийд хордсон Рэй бараг хөдөлж чадахаа больсон байв.

Би үймээн шуугиан, галын машинууд, доод давхарт байгаа цагдаа нар, хүмүүсийн хашхирахыг сонссон. Радио холбооны чимээ, дуут дохио сонсогдож байлаа. Тэгээд гэрт юу болоод байгааг мэдэхээр орноосоо босох гэтэл тэр мөчид орноосоо босож чадахгүй байгаагаа ойлгосон. Би биеийнхээ зарим хэсгийг хөдөлгөж чадахгүй байлаа. Тархи минь хөдөл гэж тушааж байвч бие минь сонсохгүй байлаа. Хөл минь модны бүдүүн их бие шиг санагдсан. Тэгээд би орны ирмэгээс барьж, чадах чинээгээрээ өөрийгөө чирэн ирмэгт нь хүрч, орноос босохыг оролдсон. Ирмэгт нь ойртох бүрд дахин ухаан алдаж байв. Өрөө тэр чигтээ хийгээр дүүрсэн тул би ядарч, нойрмоглоод байсан ч унтчихвал үхнэ гэдгээ мэдэж байсан. Үүнд эргэлзэх зүйлгүй байв. Би тэр орноос заавал гарах ёстой байлаа. Тиймээс би нэг удаад ердөө 2-хон сантиметр урагшилсан ч өөрийгөө татсаар байв. Тэгээд эцэст нь орны ирмэгт хүрч, урагшаа өнхрөх мэт өнхрөн уналаа. Би нүүрээрээ түрүүлж газар унав. Гэвч шалан дээр унахад мэдрэгдэх ёстой өвдөлт огт мэдрэгдээгүй. Ямар ч өвдөлт байгаагүй. Учир нь би тэр биедээ байхаа больсон байв. Бие махбод л өвдөлтийг мэдэрдэг, харин би дотор нь байгаагүй. Би биеийнхээ дээр байсан. Өрөөний буланд байж, амьгүй болсон биеэ дээрээс харж байлаа. Энэ нь намайг айлгаагүй. Үүнийг маш аймшигтай зүйл гэж бодож болох юм. Гэвч яг эсрэгээрээ байсан. Үнэхээр сайхан байлаа.

Миний энергийн мөн чанар өрөөний энэ талын буланд, харин үүнээс илүү тохирох үг олддог сон бол гэж хүсдэг тэр Гэрэл нөгөө ертөнцөд, над руу чиглэн энергийн бие дээр минь тайзны гэрэл мэт тусаж байв. Тэр миний үхсэн бие дээр тусаагүй. Өрөөн дэх өөр юун дээр ч тусаагүй. Зөвхөн миний энергийн бие дээр тусаж байлаа. Илүү тохирох үг үгүй тул Гэрэл гэж нэрлэсэн тэр зүйл бол хайр, амар амгалан, хэмжээлшгүй баясал, хүний хүсэж болох бүх эерэг мэдрэмж байв. Гэрэл зөвхөн над дээр тусаад зогсохгүй, би өөрөө түүний нэг хэсэг байлаа. Тиймээс Гэрэл бид хоёр нэг болсон. Гэрлийн төгсгөлд нэг оршихуй байсан бөгөөд тэр: “Рэй, Гэрэл рүү орж болно.” гэж хэлсэн. Гэрэл миний нэрийг мэддэгт би гайхширсан. Би тэр оршихуй хэн болохыг мэдэхгүй. Тийшээ ороход аюулгүй гэдгийг л мэдэж байв. Тэгээд би Гэрэл рүү орж эхэлсэн бөгөөд улам гүнзгийрэх тусам, боломжтой гэж үзвэл, улам ихээр хөөрч баяссан. Бүх зүйл улам тод болж байлаа. Би үхсэн байхдаа л хэзээ хэзээнээс илүү амьд байгаагаа мэдэрсэн. Бүх зүйл илүү бодит байв. Өнгө, үнэр, дуу чимээ, мэдрэмж гээд бүх зүйл улам хүчтэй, сайхан, гайхамшигтай болсон. Хоёрдугаар хэсэгт Рэй Гэрлээс буцаж ирсэн тухай гарна. Гэвч хожим амь нас нь аюулд ороход өнөөх оршихуй дахин үзэгдэнэ.

Би хөдөлж чадахгүй хөшчихсөн. Би баарны лангууны доор байв. Босвол буудагч, эсвэл буудагчид намайг харна гэдгийг мэдэж би байлаа. Тэгтэл миний КҮТ (клиник үхлийн тохиолдол)-ын үеэр хонгилын үзүүрт байсан өнөөх оршихуй эргэн ирээд, “Хажуугийн хаалга. Хажуугийн хаалга. Хажуугийн хаалга.” гэж хэлсэн. Гурван удаа, үргэлж гурван удаа хэлдэг. Рэй Катаниагийн клиник үхлийн тохиолдлын хоёрдугаар хэсэгт маргааш бидэнтэй хамт байгаарай. (IANDS [Үхэлд ойрхон туршлагыг судлах олон улсын холбоо] подкаст)