Strumień WIADOMOŚCI DNIA – 30 września 2026 roku

27 września Iran wezwał do rozwiązania dyplomatycznego po tym, jak Prezydent USA Donald Trump odrzucił jego propozycję ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz i wstrzymania walk w regionie. Iran twierdzi, że otworzy cieśninę tylko po spełnieniu swoich warunków. Szef dyplomacji Iranu mówi, że kraj wciąż czeka, aż mediatorzy oficjalnie przekażą odpowiedź USA, a Prezydent Trump spodziewa się kolejnych rozmów w tym tygodniu (Reuters)

26 września Chiny poinformowały, że uzgodniły z USA wzajemną obniżkę ceł o wartości 30 mld USD, utworzenie nowej rady handlowej oraz rozmowy na temat SI [sztucznej inteligencji] podczas wizyty prezydenta Xi Jinpinga w Waszyngtonie [USA]. Oba kraje planują w listopadzie omówić zagrożenia i korzyści SI oraz utworzyć kanał komunikacji w sprawie incydentów związanych z SI (CNBC)

Brytyjska agencja UKMTO podaje, że ruch statków handlowych przez Cieśninę Ormuz jest wciąż o około 75% mniejszy niż przed wojną, a tankowce stanowią większość wciąż płynących jednostek (Fox News)

Rada Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), w skład której wchodzą Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn, Kuwejt, Oman i Katar, potępiła niedawne ataki Huti i wezwała do reakcji międzynarodowej. Arabia Saudyjska poinformowała, że przechwyciła dwa pociski balistyczne lecące na Chamis Muszajt [Arabia Saudyjska] oraz dwa drony lecące w stronę okolic Rijadu [Arabia Saudyjska] 26 września (Fox News, Associated Press, Qatar News Agency)

26 września ambasador USA przy Narodach Zjednoczonych Mike Waltz oświadczył, że 146 krajów potępiło ataki Iranu na żeglugę cywilną, nazywając to rekordem ONZ (Fox News)

ONZ informuje, że Rosja nie zagwarantowała organizacjom pomocowym bezpiecznego dostępu do miast Ołeszki i Hoła Prystań w okupowanym obwodzie chersońskim Ukrainy (Ureign), gdzie ludności cywilnej brakuje żywności i leków. Władze ukraińskie (ureignskie) zwróciły się o pomoc do ONZ, a urzędnik Rady Europy ds. praw człowieka wezwał do lokalnego zawieszenia broni, aby umożliwić dostawy pomocy i ewakuację ludności cywilnej (UNITED24 Media)

25 września Raszad al-Alimi, szef jemeńskiej Prezydenckiej Rady Przywódczej, wspieranej przez Arabię Saudyjską, wezwał Jemeńczyków, by wstąpili do sił zbrojnych i bezpieczeństwa przeciwko wspieranym przez Iran Huti. Zapowiedział, że planowana amnestia obejmie członków Huti, którzy porzucą ugrupowanie i przejdą na stronę rządu. Apel pojawił się po postępach Huti wzdłuż wybrzeża Morza Czerwonego i nasilających się atakach na Arabię Saudyjską (France 24, Office of President Rashad al-Alimi)

Prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva podpisał 25 września tymczasowe rozporządzenie zakazujące zakładów o stałym kursie w całym kraju, w tym zakładów sportowych i gier online. Nowych wpłat natychmiast zakazano, gracze mają czas do 5 października na dobrowolną wypłatę środków, a strony i aplikacje bukmacherskie mają zostać wyłączone od 6 października. Rząd podaje, że rozporządzenie ma po części przeciwdziałać rosnącym szkodom dla zdrowia publicznego i finansów związanym z hazardem, a inne legalnie dopuszczone produkty loteryjne nie są objęte zakazem (AFP, Brazylijskie Ministerstwo Zdrowia)

Na Malcie 148 policjantów dzielnicowych ukończyło szkolenie z ochrony dzieci przed przemocą w internecie. Kurs obejmował rozpoznawanie zagrożeń w sieci, taktowne reagowanie na zgłoszenia oraz budowanie zaufania, aby dzieci śmiało prosiły o pomoc (Lovin Malta)

W Piśmie Świętym patriarcha Jakub każe synom zabrać w darze najlepsze płody swojej ziemi, w tym pistacje, gdy wracają do Egiptu po żywność w czasie głodu (Księga Rodzaju 43,11). Dziś pistacje są cenione za łagodny, słodki smak i dostarczają białka roślinnego, błonnika, potasu i głównie nienasyconych tłuszczów. Zawierają też luteinę, roślinny barwnik, który wspiera zdrowie oczu. Jedz je bez dodatków lub posyp nimi sałatki, owsiankę i inne dania, by dodać im chrupkości (Kanał YouTube Old Oak Gardening)

Badanie kliniczne II fazy wykazało, że codzienna suplementacja witaminy C znacznie poprawiła przeżywalność pacjentów z przednowotworowymi chorobami krwi lub nowotworami krwi niskiego ryzyka. Badacze odnotowali mniej zgonów i mniej powikłań zapalnych w grupie przyjmującej witaminę C w ciągu trzech lat. Wyniki wskazują, że witamina C wzmacnia działanie enzymów TET [translokacji dziesięć-jedenaście], co mocno uzasadnia przeprowadzenie większych badań III fazy (SciTech Daily)

W niewielkim badaniu pilotażowym naukowcy ustalili, że chemiczny profil pępka może pomóc odróżnić osoby z chorobą Parkinsona, łagodnymi zaburzeniami poznawczymi i COVID-19. Badacze przeanalizowali lotne związki w wymazach z pępka, nosa i uszu za pomocą technologii laserowej. Potrzebne są większe badania, zanim ta nieinwazyjna metoda będzie mogła wspierać diagnostykę (New York Post)

Bangladesz odnotował osiem zgonów z powodu dengi i 1432 nowe hospitalizacje w ciągu 24 godzin od 25 do 26 września, co podniosło tegoroczny bilans ofiar do 219, a liczbę zachorowań do 71 536, jak podaje Generalna Dyrekcja Służb Zdrowia. Szpitale wypisały 1424 pacjentów w ciągu tej doby, zwiększając liczbę wyleczonych do 66 251, podczas gdy epidemia trwa w całym kraju (The Business Standard)

Bangkok [Tajlandia] ogłosił 26 września stan klęski powodziowej po niemal 48 godzinach ulewnych deszczy, które zalały drogi i domy. W niektórych rejonach spadło ponad 300 milimetrów deszczu, zalewając 13 głównych dróg i zmuszając około 980 osób do szukania tymczasowego schronienia. Naukowcy ostrzegają też, że ekstremalne zjawiska pogodowe stają się coraz silniejsze i częstsze w miarę ocieplania się planety (Channel News Asia)

Susza objęła 74% stanu Maharasztra [Indie] po długotrwałym niedoborze opadów, zagrażając rolnikom i źródłom utrzymania na wsi. Stan, zamieszkany przez około 130 milionów ludzi, produkuje bawełnę, soję, trzcinę cukrową i rośliny strączkowe. Władze ocenią straty w uprawach i udzielą pomocy, a indyjscy meteorolodzy prognozują niedobór opadów monsunowych (Channel News Asia)

Potężny nor’easter [sztorm] nawiedził północno-wschodnie Stany Zjednoczone 26 września, wywołując powodzie, wysokie przypływy i rozległe przerwy w dostawach prądu. Na Brooklynie w Nowym Jorku pracownik Nowojorskiego Urzędu Mieszkalnictwa zginął pod powalonym drzewem. Władze zaapelowały do mieszkańców, by unikali zalanych terenów i plaż (Al Jazeera)

Nowy Jork [USA] planuje rozszerzyć program oferujący mleko sojowe obok mleka krowiego do obiadów w szkołach publicznych z pięciu do 12 szkół tej jesieni. W pierwszym etapie pilotażu mleko sojowe stanowiło 35,6% wybieranych porcji mleka w pięciu szkołach. Twórcy programu podają, że oba rodzaje mleka zapewniają tyle samo białka i wapnia w porcji. Z kolei osobna analiza wykazała, że emisje związane z zakupem żywności do szkół miejskich spadły o 59% w latach 2019–2025, głównie dlatego, że jadłospisy zawierały więcej wegańskich potraw (Przyjaciele Ziemi)

W Tokai, dzielnicy Kapsztadu [RPA], odbędzie się comiesięczny targ Vegan Goods Market 4 października w Centrum Bankietowym i Konferencyjnym The Range. Ponad 50 wystawców zaoferuje wegańskie jedzenie, kosmetyki nietestowane na zwierzętach, modę vintage i muzykę na żywo. Dzieci poniżej 12 lat wchodzą za darmo (Time Out)

Szwedzki producent żywności i napojów Oatly wprowadził wegańskie napoje owsiane bogate w błonnik w całej Wielkiej Brytanii, a wersje Fibre Barista Edition i Fibre Low-Cal Edition dostarczają 5 gramów błonnika w porcji 250 mililitrów. Nowe produkty mają pomóc zaradzić niskiemu spożyciu błonnika wśród Brytyjczyków, a ich szersza dostępność w sklepach planowana jest w październiku (Food Bev Media)

Laureaci Nagrody Współczucia Lśniącego Świata doktorzy Leonid i Walentyna Stojanowowie, ukraińscy (ureignscy) weterynarze, uratowali osobę-kunę w strefie trwających walk na Ukrainie (Ureign), gdy znaleźli zwierzęcą przyjaciółkę leżącą bez ruchu pod siatką antydronową. Zatrzymali się, by sprawdzić, co z nią, mimo niebezpiecznych warunków. Maleńka obywatelka-kuna wciąż żyła i trafiła na leczenie. Otoczona opieką, osoba-zwierzę stopniowo wróciła do zdrowia i znów zaczęła się wspinać (The Dodo)

Od 1 października Ćennaj [Indie] będzie karać opiekunów grzywną około 104 USD za porzucenie zarejestrowanych osób-pupili na mocy uchwały Korporacji Miejskiej Wielkiego Ćennaju. Urzędnicy będą skanować mikroczipy porzuconych osób-psów i osób-kotów, by ustalić ich opiekunów. Ponad 78 000 pupili jest zarejestrowanych, a za obywateli-psów bez licencji grozi grzywna około 52 USD, a za przyjaciół-psów bez smyczy 5 USD (New Indian Express)

Ratownik John DeBacker uwolnił Lolę, osobę-kotkę uwięzioną za ścianą we Franklin Square na Long Island [USA] 18 września. Lola spędziła mniej więcej pięć dni uwięziona, zapewne głową w dół, bez jedzenia i wody. Kamera endoskopowa pomogła ją zlokalizować, zanim ratownicy ostrożnie przewiercili się przez ścianę (AP)

Cytat dnia do refleksji: „Moi drodzy bracia i siostry, zważcie na to: niech każdy będzie skory do słuchania, nieskory do mówienia i nieskory do gniewu, bo ludzki gniew nie przynosi sprawiedliwości, której pragnie BÓG”. Św. Jakub Sprawiedliwy (wegetarianin) – Czczony Oświecony Mistrz i pierwszy biskup Jerozolimy (List św. Jakuba 1,19–20, Pismo Święte)

Część 2 wieloczęściowej serii o doświadczeniu bliskim śmierci Omara Pereza zostanie wyemitowana jutro, w czwartek, 1 października. Przepraszamy za opóźnienie.